ΤΕΙ Κρήτης
Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας
Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ 
Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης  "Βιολογική Γεωργία" Ενέργεια 3.4.γ


Δούκας Αργυρίου,
Τεχνολόγος Γεωπόνος,
Μεγ Κωνσταντίνου 74, Ηράκλειο
Τηλ: 081 240554

Πτυχιακή Εργασία :  Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς στην Κρήτη. Προβλήματα και 
                                 προοπτικές
  Πλήρες Κείμενο   (htm format)                                         

Περίληψη

Για την Ελλάδα και ιδιαίτερα για την Κρήτη η βιολογική καλλιέργεια ελιάς αποτελεί σήμερα μια πρόκληση.

Οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες, ο νησιώτικος χαρακτήρας της, το ανάγλυφο του εδάφους, οι οικογενειακής μορφής γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οι πολλές ορεινές και απομονωμένες περιοχές, ευνοούν, κάτω βέβαια υπό ορισμένες προϋποθέσεις τη παραγωγή βιολογικού ελαιολάδου με άριστες οργανοληπτικές ιδιότητες.

Αυτοί οι λόγοι, αλλά και οι σαφώς καλύτερες τιμές που απολαμβάνει το βιολογικό ελαιόλαδο οδήγησαν τη βιοκαλλιέργεια ελιάς σε ραγδαία ανάπτυξη. Έτσι σήμερα καλλιεργούνται με βιολογικό τρόπο στην Κρήτη περίπου 15. 000 στρέμματα ελιάς, με συνεχώς αυξητική τάση.

Στα πλαίσια λοιπόν της βιοκαλλιέργειας ελιάς, βασικός στόχος του καλλιεργητή είναι η εφαρμογή μεθόδων και τεχνικών που οδηγούν στη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους, στην επαναφορά και διαφύλαξη της οικολογικής ισορροπίας στον ελαιώνα, και στην διατήρηση σε υψηλά επίπεδα της παραγωγικότητας και αποδοτικότητας των ελαιοδένδρων.

Για την επίτευξη όλων αυτών των στόχων, θα πρέπει όλες οι βασικές τεχνικές καλλιέργειας όπως κλάδεμα, λίπανση και φυτοπροστασία να εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο προγραμματισμό.

Έτσι, σ’ ότι αφορά το κλάδεμα θα πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο ταυτόχρονα με τη συγκομιδή ή μετά το τέλος της. Στοχεύει στην κανονική καρποφορία και μακροζωία των δένδρων, στη ρύθμισή της παρενιαυτοφορίας και στην αποφυγή των ασθενειών και την καλύτερη καταπολέμηση των εχθρών. Με το κλάδεμα αφαιρούνται οι εξαντλημένοι κλαδίσκοι των ποδιών, οι πολύ πυκνοί κλαδίσκοι και οι λαίμαργοι βλαστοί.

Μια άλλη πολύ σημαντική καλλιεργητική εργασία στο βιολογικό ελαιώνα είναι η λίπανση. Αυτή στοχεύει στην αναζωογόνηση του εδάφους και στην αύξηση της οργανικής του ουσίας. Στηρίζεται κυρίως στην εφαρμογή της χλωρής λίπανσης με βίκο ή μείγμα βίκου και κριθαριού σε ποσότητες 15-20 kg σπόρου/στρέμμα, και επικουρικά στη χρήση κομποστοποιημένων οργανικών υλικών και ζωικής κοπριάς.

Σε ότι αφορά τη φυτοπροστασία ο σοβαρότερος εχθρός είναι ο δάκος ο οποίος αντιμετωπίζεται με επιτυχία με τη μέθοδο της μαζικής παγίδευσης και με την εξασφάλιση σχετικής απομόνωσης των βιολογικών ελαιώνων από τους συμβατικούς. Από τους υπόλοιπους εχθρούς, ο πυρηνοτρύτης ελέγχεται επιτυχώς με τη χρήση φερομονικών παγίδων και με ψεκασμούς με το μικροβιακό σκεύασμα του Bacillus thuringiensis. Τέλος, σ’ ότι αφορά το Λεκάνιο, την Καπνιά και το Κυκλοκόνιο, αντιμετωπίζονται επιτυχώς με την εφαρμογή κατάλληλων καλλιεργητικών μέτρων, όπως σωστό κλάδεμα, εξασφάλιση φωτισμού και αερισμού στα δέντρα και ισορροπημένη λίπανση και άρδευση.

Σε ότι αφορά τη συγκομιδή του ελαιοκάρπου, αυτή γίνεται από Νοέμβριο έως αρχές Φεβρουαρίου όταν ο καρπός είναι ώριμος.

Βασικά προβλήματα τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπισθούν μέσα από ένα μεσομακροπρόθεσμο προγραμματισμό, είναι:

·       Η καλύτερη οργάνωση και λειτουργία των ομάδων βιοκαλλιεργητών ούτως ώστε αυτές να παρεμβαίνουν με μεγαλύτερη επιτυχία σε ζητήματα τυποποίησης, συσκευασίας και εμπορίας του παραγόμενου βιολογικού ελαιολάδου

·       Η μείωση του κόστους παραγωγής το οποίο κυμαίνεται ακόμη και σήμερα σε αρκετά υψηλά επίπεδα

·       Η χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων του ΕΘΙΑΓΕ, και των τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων για την διερεύνηση όλων των δυνατών λύσεων στα προβλήματα παραγωγής του βιολογικού ελαιολάδου, και τέλος

·       Η προβολή και στήριξη του βιολογικού λαδιού στην Ευρωπαϊκή αγορά μέσω εκθέσεων, συνεδρίων, διαλέξεων κ. λ. π.

Έτσι λοιπόν με την αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων, διανοίγονται πολύ καλές προοπτικές για την παραπέρα ανάπτυξη της βιολογικής καλλιέργειας ελιάς στην Κρήτη, που σε συνδυασμό και με άλλες δραστηριότητες όπως ο αγροτουρισμός, θα οδηγήσουν στην βελτίωση του εισοδήματος των παραγωγών και στην εξύψωση του βιοτικού τους επιπέδου.

Σ’ αυτό εξάλλου συντείνουν και τα μηνύματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού στόχος της είναι η όσο το δυνατόν μειωμένη επιβάρυνση του περιβάλλοντος κατά την παραγωγή των γεωργικών προϊόντων.