ΤΕΙ  Κρήτης
Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας
Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ 
Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης    "Βιολογική Γεωργία" Ενέργεια 3.4.γ

Επίδραση υδατικών εκχυλισμάτων τσουκνίδας και άλλων αγριόχορτων στην ανάπτυξη των καλλιεργειών

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΜΕΡΟΣ Ι
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙ
ΔΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ.

  1. ΥΔΑΤΙΚΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ.

     1.1  ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ.

      1.2   ΑΠΟ ΠΟΙΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΚΧΥΛΙΣΗ .ΣΕ ΠΟΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΙΑ ΕΠΟΧΗ. ΝΩΠΟ ΄Η ΞΗΡΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ .

     1.3 ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ Ή ΚΝΙΔΗ

1.4 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ

1.4 α) ΚΡΥΟ ΕΚΧΥΜΑ 24 ΩΡΩΝ ΦΡΕΣΚΙΑΣ ΤΣΟΥΚΝΙ ΔΑΣ

    1. β) ΕΚΧΥΜΑ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ 10-14 ΗΜΕΡΩΝ ΩΣ ΔΥ
    2. ΝΑΜΩΤΙΚΟ

    3. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΕΚΧΥ

ΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ.

1.5.1 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΠΡΩΤΗΣ ΥΛΗΣ

      1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ
      2. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ  TΣΟΥΚΝΙΔΑΣ.
    1. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ
    2. ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΘΡΕΨΗ   ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ.

      1. ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ.
      1. ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΕ ΦΥΤΑ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ.

1.6.3 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΕ ΦΥΤΑ ΣΙΤΑΡΙΟΥ, ΚΡΙΘΑΡΙΟΥ, ΤΟΜΑΤΑΣ.

      1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΕ ΦΥΤΑ ΣΙΤΑΡΙΟΥ, ΚΡΙΘΑΡΙΟΥ, ΚΑΙ  ΤΟΜΑΤΑΣ.

 

2. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΚΑΙ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ .

2.1 ΠΟΛΥΚΟΜΠΙ (Equisetum Arvense)

2.2 ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ

2.3 ΦΤΕΡΕΣ Ή ΠΤΕΡΕΣ

2.4 ΕΥΚΑΛΥΠΤΟΣ – ΚΑΜΦΟΡΑ – ΜΕΝΤΑ – ΔΥΟΣΜΟΣ.

2.5 ΑΡΤΕΜΗΣΙΑ ΤΟ ΑΨΙΔΙΟΝ (Artemisia Absinthium)

2.6 ΠΥΡΕΘΡΟ

2.7 ΡΗΟΝ Ή ΡΕΒΕΝΤΙ (Rheum Rhababrum)

2.8 ΡΟΤΕΝΟΝΗ

2.9 QYASSIA

2.10 ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΦΥΤΑ.

 

ΜΕΡΟΣ ΙΙ

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΖΙΖΑΝΙΑ . Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΙΟ

ΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ.

    1. Datura stramonium L. (ΤΑΤΟΥΛΑΣ )
    2. Chenopodium album L. (ΛΟΥΒΟΥΔΙΑ )
    3. Amaranthus spp. ( ΒΛΗΤΑ )
    4. Equisetum arvense ( ΠΟΛΥΚΟΜΠΙ )
    5. Sorgum halepense ( ΒΕΛΙΟΥΡΑΣ )
    6. Setaria spp. ( ΣΕΤΑΡΙΑ )
    7. Avena fatua L. (ΑΓΡΙΟΒΡΩΜΗ )
    8. Echinochloa crusgalli ( ΜΟΥΧΡΙΤΣΑ )
    9. Abutilon theophrastii (ΑΓΡΙΟΒΑΜΒΑΚΙΑ )
    10. Portulaca oleraceae ( ΓΛΥΣΤΡΙΔΑ )
    11. Digiteria sanguinalis (ΑΙΜΑΤΟΧΟΡΤΟ )
    12. Convolvulus spp. ( ΠΕΡΙΠΛΟΚΑΔΑ )
    13. Xanthium spp.
    14. Urtica dioica ,U. urens ( ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ )
    15. Taroxacum officinale (ΑΓΡΙΟΡΑΔΙΚΟ )
    16. Tribulus terrestris ( ΤΡΙΒΟΛΙ )
    17. Cuscuta sp. ( ΚΟΥΣΚΟΥΤΑ )
    18. Agrostema githago (ΑΓΡΟΣΤΕΜΑ )
    19. Rumex crispus (ΛΑΠΑΘΟ )
    20. Marticaria chamomilla ( ΧΑΜΟΜΗΛΙ )
    21. Plantago sp. ( ΠΕΝΤΑΝΕΥΡΟ )
    22. Ipomoea purpurea ( ΠΡΩΙΝΗ ΧΑΡΑ )
    23. Cirsium arvense ( ΚΙΡΣΙΟ )
    24. Capsella brusta – pastoris
    25. Stellaria media ( ΣΤΕΛΛΕΡΙΑ )

 ΣΥΖΗΤΗΣΗ – ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.

 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Τόσο διεθνώς (Πανάγος 1987) όσο και στην ελληνική πρακτική εφαρμογή έχει διαπιστωθεί ότι τα υδατικά εκχυλίσματα πολλών ζιζανίων έχουν θετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη των καλλιεργούμενων φυτών. Παρ’ όλα αυτά οι επιστημονικές εργασίες που ασχολούνται με την τεκμηρίωση των ιδιοτήτων των υδατικών εκχυλισμάτων από άγρια φυτά (ζιζάνια), είναι ελάχιστες. Μερικές από τις πιο σημαντικές εργασίες που προσεγγίζουν αυτό το θέμα παρατίθενται λεπτομερώς στο πρώτο μέρος της παρούσας εργασίας. Ίσως αποτελέσουν ένα έναυσμα για τον αναγνώστη που θα τον οδηγήσει να εκτιμήσει τον ανεκτίμητο πλούτο που κρύβουν μέσα τους αυτά τα φυτά που αποκαλούμε ζιζάνια.

Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρατίθενται στοιχεία που αφορούν τις ιδιότητες που κρύβουν μέσα τους μερικά από τα ζιζάνια που συναντούνται στον ελληνικό χώρο.

Τα ζιζάνια μεγαλώνουν και ευημερούν οπουδήποτε έχουν γίνει λάθη στη σχέση του ανθρώπου με το έδαφος και υποδεικνύουν τι πρέπει να γίνει ώστε να διορθωθούν αυτά τα λάθη. Είναι πολύ εντυπωσιακό ότι τα ζιζάνια μεγαλώνουν σε συνθήκες που θεωρούνται αντίξοες για την ανάπτυξη των καλλιεργούμενων φυτών. Αναπτύσσονται σε εδάφη οξινισμένα, με φτωχή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία, σε εδάφη με κακή ισορροπία θρεπτικών στοιχείων, ή ακόμα και με έλλειψη αυτών. Μεγαλώνουν σε συνθήκες ξηρασίας, υπερβολικής υγρασίας, σε εδάφη αλατωμένα κ.λ.π.

Το κάθε ζιζάνιο θέλει να πει μια ιστορία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η φύση προσπαθεί να διδάξει τον άνθρωπο, και η ιστορία που μας λέει το κάθε ζιζάνιο είναι πολύ σημαντική. Αν κάνουμε τον κόπο να τα ακούσουμε θα μάθουμε πολλά πράγματα για την σωστή διαχείριση των εδαφών και πως αυτή μπορεί να γίνει σε συνεργασία με τη φύση και όχι σε πόλεμο με αυτή. Φέρτε στο μυαλό σας το παράδειγμα του πενικίλιου (κοινή μούχλα). Κανείς δεν το συμπαθεί και όποτε το βλέπουμε να μεγαλώνει σε τρόφιμα (τυρί, ψωμί) δυσανασχετούμε και καταλαβαίνουμε ότι αυτά τα τρόφιμα έχουν παλιώσει ή έχουν κακοσυντηρηθεί. Δεν έχει πλέον νόημα να καταπολεμήσουμε την εμφάνιση της μούχλας. Από τότε όμως που ανακαλύφθηκε ότι παράγει την πενικιλίνη, χαίρει μεγάλης εκτίμησης, ακόμα και αν συνεχίζει να μεγαλώνει πάνω στα τρόφιμα μας.

Το ίδιο περίπου ισχύει και με τα ζιζάνια. Μας δίνουν να καταλάβουμε τις συνθήκες που επικρατούν στο έδαφος. Υπάρχουν πάντα συγκεκριμένοι λόγοι που οδηγούν στην εμφάνιση τους και την εξάπλωση τους και πολλές φορές είναι ο ίδιος ο καλλιεργητής με τις τεχνικές που << τα προκαλεί στο τραπέζι >>. Όργωμα σε λάθος εποχή, παράχωμα οργανικής μάζας στο έδαφος σε λάθος εποχή και γενικά όλες οι άκαιρες καλλιεργητικές επεμβάσεις είναι μία πρόσκληση για τα ζιζάνια. Ένα πράγμα μόνο πρέπει να κρατάμε πάντα στο μυαλό μας : τα ζιζάνια είναι η απάντηση της φύσης στις επεμβάσεις που κάνει ο καλλιεργητής στο έδαφος.

 

 

Όπως προαναφέραμε τα ζιζάνια παρ’ όλο που δεν ευθίνονται πάντα για την παρουσία τους στο έδαφος χρησιμεύουν τόσο αυτούσια όσο και σαν εκχυλίσματα για την προστασία των φυτών.

Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να αποδείξει την θετική επίδραση των αγριόχορτων στα φυτά τόσο σαν εκχυλίσματα για φυτοπροστασία και αναζωογόνηση των φυτών όσο και σαν δείκτες για την ποιότητα του εδάφους που μπορεί να επηρεάσει μια καλλιέργεια θετικά ή αρνητικά.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κάθε φυτό που εμφανίζεται εκεί που δεν το σπείρουμε συνηθίζουμε να το λέμε ζιζάνιο, ενώ ο όρος αφορά συνήθως μόνο τα επιζήμια φυτά.

Μεταξύ των πιο συνηθισμένων στη χώρα μας ζιζανίων είναι η αγριοβρώμη, το αγριοκρίθαρο, η αγριάδα, ο βέλιουρας, το ξυνολάπαθο, το πολυκόμπι, η τσουκνίδα, η περικοκλάδα, η αγριαψιθία, το τριφύλλι, η μαργαρίτα, η πικραλίδα, κ.α.. Η εξάπλωση τους οφείλεται στο ότι μπορούν να προσαρμόζονται σε διαφορετικά εδάφη και θέσεις. Αναπτύσσονται ζωηρά έστω και με αντίξοες συνθήκες και πολλαπλασιάζονται δραστήρια. Αυτό τα κάνει να υπερισχύουν των καλλιεργούμενων φυτών με αποτέλεσμα να τους στερούν πολύτιμα θρεπτικά στοιχεία, νερό και φως περιορίζοντας έτσι την ανάπτυξη και κατά συνέπεια και την απόδοση τους.

Ένας άλλος λόγος που κάνει ανεπιθύμητα τα ζιζάνια σε μια καλλιέργεια είναι ότι σε αυτά βρίσκουν καταφύγιο διάφοροι εχθροί και ασθένειες των καλλιεργούμενων φυτών.

Κάποια στοιχεία όμως όπως τα παρακάτω έρχονται να υποστηρίξουν την ανάγκη για αλλαγή νοοτροπίας:

Όμως η χρησιμότητα των ‘ζιζάνιων ’δεν σταματά εδώ. Εκτός από τη φιλοξενία που προσφέρουν σε πολλά είδη αρπακτικών και παρασίτων πολλά ζιζάνια προσφέρονται και για την παρασκευή εκχυλισμάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για την αναζωογόνηση των καλλιεργούμενων φυτών αλλά και σαν φαρμακευτικά για την φυτοπροστασία τους.

ΜΕΡΟΣ Ι

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ.

 

1. ΥΔΑΤΙΚΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ

1.1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ.

Τα υδατικά εκχυλίσματα είναι διαλύματα τα οποία έχουν προέλθει από ανάμειξη του νερού με διάφορα φυτικά μέρη και εκχυλισή τους.

Ο τρόπος με τον οποίο θα παρασκευαστεί ένα υδατικό εκχύλισμα εξαρτάται από το φυτό που θα χρησιμοποιήσουμε, την κατάσταση την οποία βρίσκεται (νωπό ή ξηρό) και την χρήση για την οποία δημιουργείται.

 

1.2 ΑΠΟ ΠΟΙΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΚΧΥΛΙΣΗ. ΣE ΠΟΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΠΟΙΑ ΕΠΟΧΗ. ΝΩΠΟ Ή ΞΗΡΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ.

Η εκχύλιση γίνεται κατά κανόνα από τα φύλλα των φυτών. Όμως σε αρκετά φυτά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τα στελέχη (αρτεμισία,τσουκνίδα, φτέρη). Σε μερικά φυτά χρησιμοποιούμε μόνο τις ρίζες (Derris Elliptica \ ροτενόνη) ή τα άνθη (πύρεθρο).

Τα μέρη των φυτών που θα χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή εκχυλισμάτων παίρνονται την άνοιξη λίγο πριν την ανθοφορία ή μόλις αρχίζει η ανθοφορία. Τα περισσότερα παρασκευάσματα όμως μας χρειάζονται και σε περιόδους όπου τα φυτά αυτά δεν υπάρχουν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν, για το λόγο αυτό χρησιμοποιούμε τα φυτά αυτά νωπά την περίοδο της άνοιξης και τα αποξηραίνουμε για να τα έχουμε καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου σε ξηρή μορφή. Οι διαφορές ανάμεσα στο νωπό και ξηρό μέρος του φυτού είναι αμελητέες και συνήθως δεν είναι σημαντικές στην πράξη.

Οι ποσότητες που χρειάζονται για την παρασκευή των εκχυλισμάτων από αποξηραμένα φυτά σαφώς είναι μικρότερες σε σύγκριση με αυτές των νωπών φυτών.

    1. ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ Ή ΚΝΙΔΗ.
    2. Η τσουκνίδα είναι πολύτιμο φυτό. Καλυτερεύει το έδαφος, όπου φύεται. Περιέχει ένζυμα, σίδηρο, βιταμίνες, διάφορα άλατα και μυρμηγκικό οξύ, σε αυτό το τελευταίο οφείλεται η φαγούρα που προκαλεί καθώς και το όνομα της,κνίδη.

      Η τσουκνίδα ανάλογα με την περιοχή, ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούλιο. Είναι δραστική για τα παρασκευάσματα που θα περιγράψουμε, όταν την κόψουμε λίγο πριν την ανθοφορία ή μόλις αρχίζει η ανθοφορία της. Κόβουμε τα φύλλα και τα στελέχη της και μπορούμε να την αποξηράνουμε στη σκιά για να την έχουμε και άλλες περιόδους.

      Συνιστάται η χρήση 2 ειδών. Κνίδη η δίοικος (Urtica Doica) και κνίδη η καυστική (Urtica Urens). Εάν δεν βρούμε αυτά τα 2 είδη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την κνίδη τη σφαιροφόρο (Urtica Pilulifera).

      1.4 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ

    3. α) Κρύο έκχυμα 24 ωρών φρέσκιας τσουκνίδας.

Μέσα σε ένα δοχείο (ξύλινο ή πλαστικό) ρίχνουμε ένα μέρος τσουκνίδας φρέσκιας και 10 μέρη νερού. Ανακατεύουμε καλά ώστε η τσουκνίδα να βυθιστεί μέσα στο νερό. Με ζεστό καιρό μπορεί και σε 14 ώρες το παρασκεύασμα να είναι έτοιμο, με κρύο καιρό θέλουμε οπωσδήποτε 24 ώρες, όχι όμως παραπάνω. Μετά το διάστημα αυτό αφού σουρώσουμε το μίγμα που έχουμε κάνει το παίρνουμε αυτούσιο (χωρίς αραίωση) και ραντίζουμε τα φυτά που βρίσκονται στην αρχή της προσβολής από μελίγκρες. Το ίδιο παρασκεύασμα φτιάχνουμε μετά από 5 ή 8 ημέρες και ξαναραντίζουμε τα φυτά. Αυτό επαναλαμβάνεται άλλες 3 ή 5 φορές ανάλογα με την προσβολή. Μετά τα 5 ραντίσματα τα φυτά έχουν ισχυροποιηθεί τόσο που δεν προσβάλλονται πλέον από μελίγκρες.

 

Προσοχή: Μόλις σουρώσουμε το μίγμα αυτό πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το εκχύλισμα αμέσως ή το αργότερο μετά δύο ώρες, αλλιώς χάνει την αποτελεσματικότητα του. Το παρασκεύασμα αυτό γίνεται ακόμα πιο αποτελεσματικό, αν προσθέσουμε μέσα και κάποιο αιθέριο έλαιο, που απωθεί τις μελίγκρες.

Με το πρώτο ψέκασμα οι μελίγκρες θα αρχίσουν να λιγοστεύουν.

 

1.4 β) Έκχυμα τσουκνίδας 10 – 14 ημερών ως δυναμωτικό.

Με τις ίδιες αναλογίες όπως και προηγουμένως, δηλαδή 10 μέρη νερού 1 μέρος τσουκνίδας, (ΠΑΝΑΓΟΣ 1997) φτιάχνουμε ένα παρασκεύασμα που το αφήνουμε όμως 10 – 14 ημέρες ανακατεύοντας το καθημερινά με ένα ξύλο. Μετά από λίγες ημέρες αρχίζει να αφρίζει και να βγαίνει μια έντονη δυσάρεστη οσμή για αυτό τοποθετούμε το βαρέλι με το παρασκεύασμα σε κάποια άκρη του κήπου και το σκεπάζουμε με ένα καπάκι. Το χειμώνα, αν θέλουμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία, τοποθετούμε το βαρέλι κάπου στον ήλιο, το καλοκαίρι όμως οπωσδήποτε στη σκιά. Αν θέλουμε να μειώσουμε την έντονη δυσάρεστη οσμή, ρίχνουμε μέσα μια χούφτα σκόνης από πετρώματα.

Όταν οι αφροί σταματήσουν μετά 10 ή 14 μέρες, το παρασκεύασμα είναι έτοιμο. Τότε το σουρώνουμε και το διάλυμα αυτό μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε αμέσως ή το φυλάμε σκεπασμένο σε δροσερό μέρος για μετέπειτα χρήση. Με το μίγμα αυτό ψεκάζουμε τα φυτά αραιώνοντας το με το τριπλάσιο μέχρι πενταπλάσιο νερό. Όσο πιο τρυφερά είναι τα φυτά τόσο μεγαλύτερη αραίωση χρειάζεται.

 

Το ψέκασμα αυτό δρα ως αναζωογονητικό π.χ. σε φυτά που έχουν ταλαιπωρηθεί από ξηρασία.. Επίσης, κάνει τα φυτά πιο ανθεκτικά σε τυχόν μελλοντικές προσβολές. Αν έχουμε πολύ από αυτό το διάλυμα, το αραιώνουμε με δεκαπλάσιο νερό και ποτίζουμε τα φυτά στις ρίζες τους, έτσι δίνουμε στο έδαφος και άζωτο.
Υπάρχουν μερικοί βιοκαλλιεργητές που καταφέρνουν να έχουν υγιή φυτά χωρίς κανένα άλλο ράντισμα, εκτός αυτό το δυναμωτικό της τσουκνίδας και αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιδιώκουμε. Το παρασκεύασμα αυτό μπορεί να συνδυαστεί για ράντισμα των φυτών και με άλλα παρασκευάσματα που θα περιγράψουμε σε επόμενο κεφάλαιο.

 

1.5 ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ.

Το διάλυμα τσουκνίδας από υδάτινο απόσταγμα βλαστών τσουκνίδας (Urtica dioιca) χρησιμοποιείται από καιρό σαν ένα φυτοδιεγερτικό στη φυτοκομία. Ποικιλία αποτελεσμάτων από διαλύματα τσουκνίδας πάνω σε φυτά είχαν παρατηρηθεί από την πρακτική εμπειρία : η ανάπτυξη αυξήθηκε, τα φύλλα είχαν σκούρο πράσινο χρώμα και αντοχή απέναντι στα παράσιτα ειδικά στις αφίδες όπου η αντοχή ήταν αυξημένη (Arman 1973 Dlachy 1981). Κατά πόσον όλες οι παρατηρήσεις των αποτελεσμάτων των δειγμάτων τσουκνίδας είναι θετικές για τα φυτά είναι μια ανοιχτή ερώτηση ωστόσο. Αρκετά ασυνήθιστα, όχι σοβαρές προσπάθειες είχαν γίνει για την εξήγηση των φυσιολογικών αποτελεσμάτων διαλύματος τσουκνίδας. Ένας λόγος γι’ αυτό μπορεί να είναι ότι το μέσο είναι ένα σύμπλοκο μείγματος από οργανικά και ανόργανα υποστρώματα σε ένα κύρια αναερόβιο περιβάλλον.

Σαν πρώτο βήμα για την κατανόηση των φυσιολογικών αποτελεσμάτων από το διάλυμα τσουκνίδας πάνω στα φυτά, μελετήθηκαν από τους Peterson και Jense η χημική σύνθεση και φυσική και βακτηριολογική ιδιότητα από ποικιλία αποσταγμάτων τσουκνίδας. Τα πειράματα έγιναν για να διευκρινηστούν οι αλλαγές στην σύνθεση του διαλύματος τσουκνίδας κάτω από ποικιλία συνθηκών αποθήκευσης.

 

1.5.1. Προέλευση πρώτης ύλης

Οι Peterson και Jense συνέλλεξαν τσουκνίδες (Urtica dioica) από τρία ενδιαιτήματα (φυλλοβόλων δασών, λιβάδι, σωρός κόπρου) στη νότια Σουηδία (Skane). Τα φυτά συλλέχτηκαν σε 3 περιστάσεις : Μάιο (20-30cm ύψος), Ιούνιος (πριν την άνθιση 60-80cm ύψος) Αύγουστος (90-110cm ύψος). Μόνο το επάνω μισό των φυτών χρησιμοποιήθηκε. Το μισό από το νωπό υλικό χρησιμοποιήθηκε αμέσως για την παραγωγή του διαλύματος τσουκνίδας, το άλλο μισό αποξηράνθηκε στον αέρα για 14 ημέρες και αποθηκεύτηκε πριν την εξαγωγή. Διάλυμα τσουκνίδας ετοιμάστηκε ως ακολούθως : 1kg φρέσκια τσουκνίδας (ποσοστό υγρασίας ca 84%) ή 183g ξηρής τσουκνίδας (ποσοστό υγρασίας ca 7,1%) ανακατεύτηκαν με 10 λίτρα απεσταγμένο νερό. Το μίγμα φυλάχτηκε σε σκεπασμένο δοχείο σε θερμοκρασία δωματίου (ca 20 C) και αναδεύοταν κάθε δεύτερη μέρα. Μετά από 14 μέρες το τραχύ φυτικό υλικό απομακρύνετο με διύλιση (μεταλλικό πλέγμα με πόρους 2mm).

Σε αποθήκευση πειραμάτων χρησιμοποιήθηκε ένα μοναδικό συνολικό δείγμα του διαλύματος τσουκνίδας από τρία ενδιαιτήματα. Τρεις καταστάσεις αποθήκευσης επιλέχτηκαν από τους Peterson και Jense : (1) σε σκοτάδι στους 4 C (2) σε φως (ca 200 lux) στους 20 C (3) σε φως (7000 lux) σε 20 C (θερμοκήπιο). Δείγματα αφαιρούντο κάθε δεύτερο μήνα για 6 μήνες.

Το περιεχόμενο ξηρής ουσίας από αδιάλυτο διάλυμα τσουκνίδας προσδιορίστηκε σε γραμμάρια μετά την αποξήρανση του δείγματος σε 70 C για 72 h. Η περιεκτικότητα της ξηράς ουσίας σε οργανική ύλη προσδιορίστηκε με τη διαδικασία ανάφλεξης του μίγματος στους 600 C για 4 ώρες. Το συνολικό Ν μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας μετρήθηκε από μία αυτόματη τεχνική του Kjeldahl (Tecator Kjeltec 1003) που τροποποιήθηκε για αποδοτική μείωση των νιτρικών. Αμμωνιακά και νιτρικά προσδιορίστηκαν από ηλεκτρόδια επιλογής ιόντων (Orion). Άλλα στοιχεία (Κ, Ca, Mg, P, S, Fe, B, Mn, Zn, Cu, Mo) προσδιορίστηκαν από διπλό επαγωγικό πλάσμα ατομικής εκπομπής φασματομετρίας (L. Mansson AB, Helsingborg). Σε αυτή τη διαδικασία δείγματα χωνεύτηκαν σε 7 M HNO3 σε 100 C για 30 λεπτά και διηθύθηκαν. Αυξίνες προσδιορίστηκαν από διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από νωπές τσουκνίδες με αέρια χρωματογραφία (gaschromatography G. Sandaberg. The Swedish University of Agricultural Sciences, Department of Forest Genetics and Plant Physiology, Umea). Η χωριτικότητα του buffer μετρήθηκε στοιχειομετρικά σαν το ποσοστό από 1 M Hcl που χρειάστηκε για να αλλάξει το pH μια μονάδα (Skoog and West 1976). H δυνιτική οξειδοαναγωγή μετρήθηκε από ηλεκτρόδια (Radiometer Co pehhage K 40 and P 101) σύμφωνα με το Bohn (1971). H περιεκτικότητα των βακτηρίων στο διάλυμα τσουκνίδας προσδιορίστηκε μέσα από βιώσιμη καταμέτρηση στο περιεχόμενο μερικώς υδρολυώμενης πρωτεϊνης σε τριβλία με άγαρ. (Difco).

Σχ.1 Ξηρά συστατικά και οργανικά συστατικά σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες που μαζεύτηκαν σε διαφορετικές ηλικίες και από διαφορετικά ενδιαιτήματα. Οι έρευνες έγιναν σε τρία δείγματα .Η SE για τα ξηρά συστατικά ήταν < 0.02% και για τα οργανικά συστατικά < 2%.

 

 

 

 

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.2 Το ΡΗ σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαχμένο σύμφωνα προς τις συνθήκες που υποδείχτηκαν .Οι έρευνες έγιναν σε 3 δείγματα .Η SE ήταν < 0.03 μονάδες ΡΗ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.3 Η αγωγιμότητα, η χωρητικότητα του buffer και η δυνητική οξειδοαναγωγή σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες σύμφωνα με τις συνθήκες του σχ.1.Οι έρευνες έγιναν σε 3 δείγματα .Η SE για αγωγιμότητα ήταν < 100 μS/cm ,για το buffer < 2.3 ml 1M HCL /PH = 1και για τη δυνητική οξειδοαναγωγή < 10 mV.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.4 Διαφορετικά επίπεδα αζώτου σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες σε διαφορετικές ηλικίες από τρία ενδιαιτήματα : (1) φυλλοβόλο δάσος, (2) λιβάδι, (3) σωρός κόπρου. Το κλάσμα νιτρικών-αζώτου είναι αμελητέο σε κάθε περίπτωση συγκρινόμενο με άλλα κλάσματα αζώτου. Οι έρευνες έγιναν σε 3 δείγματα .SE για το συνολικό άζωτο ήταν < 1.0 mΜ, για το νιτρικό < 0.02 mΜ, και για το αμμωνιακό < 0.8 mΜ.

 

 

1.5.2. Σύσταση υδατικών εκχυλισμάτων τσουκνίδας

Οπως διαπιστώθηκε από τους Peterson και Jense η περιεκτικότητα σε ξηρή ουσία (Σχ.1) ήταν χαμηλότερη (υπολογιζόμενη αξία 0,6%) σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες την άνοιξη και τα μέσα καλοκαιριού σε σχέση με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες στο τέλος του καλοκαιριού (υπολογιζόμενη αξία 1,1 %). Δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές σε ξηρή ουσία ανάμεσα σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από δείγματα τσουκνίδων από διαφορετικά ενδιαιτήματα. Το οργανικό κλάσμα σε ξηρή ουσία από το διάλυμα τσουκνίδας αυξήθηκε με την αύξηση της ηλικίας των τσουκνίδων (Σχ. 1). Τσουκνίδες από φυσικό περιβάλλον λιβαδιού έδωσαν το υψηλότερο οργανικό ποσοστό, ενώ τσουκνίδες από φυλλοβόλο δάσος και σωρό κόπρου έδωσαν παρόμοια ποσά. Το pH ήταν υψηλότατο σε συγκεντρώσεις διαλυμάτων τσουκνίδας φτιαγμένων από ανοιξιάτικες τσουκνίδες και ήταν αντιστρόφως σχετιζόμενο με την ηλικία των φυτών (Σχ. 2). Διάλυμα τσουκνίδας από τσουκνίδες μαζεμένες από σωρό κόπρου είχε υψηλότερο pH από το διάλυμα τσουκνίδας από τα άλλα δύο ενδιαιτήματα. Η αγωγιμότητα ήταν υψηλότατη σε διάλυμα τσουκνίδας από τσουκνίδες που μαζεύτηκαν τέλη καλοκαιριού (Σχ. 3) ( Peterson και Jense 1985). Η ρυθμιστική ικανότητα και το δυναμικό οξειδοαναγωγής αυξήθηκε με την αύξηση της ηλικίας των τσουκνίδων (Σχ. 3).

 

Το σύνολο αζώτου ήταν παρόμοιο σε διάλυμα τσουκνίδας από ανοιξιάτικες και τέλη καλοκαιριού τσουκνίδες και χαμηλότερο σε τσουκνίδες στα μέσα του καλοκαιριού. Το άζωτο μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας ήταν κυρίως αμμωνιακό (Σχ. 4) το οποίο ήταν υψηλότατο την άνοιξη. Η αμμωνιακή συγκέντρωση ήταν παρόμοια σε διάλυμα τσουκνίδας από διαφορετικά ενδιαιτήματα. Ο φώσφορος (P) και το κάλιο (Κ) ήταν υψηλότατα σε διάλυμα τσουκνίδας από τσουκνίδες της άνοιξης ενώ τα ποσοστά από Ca, Mg και S ήταν υψηλότατα σε διάλυμα τσουκνίδας με τσουκνίδες από τέλη του καλοκαιριού και για τα τρία ενδιαιτήματα (Πιν. 1.) Ο μέσος όρος του ποσοστού του Fe σε διαφορετικά διαλύματα τσουκνίδας ήταν υψηλότερος σε διαλύματα από τσουκνίδες που μαζεύτηκαν στα μέσα - τέλη καλοκαιριού. Βόριο και μαγγάνιο (Β, Μn) ήταν υψηλότερα σε διάλυμα από τσουκνίδες στα τέλη του καλοκαιριού ενώ ο Ζn ήταν υψηλότερος σε τσουκνίδες στα μέσα του καλοκαιριού. Οι συγκεντρώσεις των Cu και Mo ήταν παρόμοιες στα διάφορα είδη διαλυμάτων τσουκνίδας.

Οι συγκεντρώσεις του Ν, P και Κ στο διάλυμα τσουκνίδας ποικίλαν πολύ κατά την διάρκεια 1981-1983 στα πειράματα των Peterson και Jense (Πιν. 2). Το διαθέσιμο άζωτο, σαν αμμωνιακό, ήταν περίπου ισοδύναμο, παρ’ όλα αυτά.

Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξηρές τσουκνίδες περιείχε βασικά τα ίδια ποσοστά ανόργανων στοιχείων με το διάλυμα τσουκνίδας από φρέσκιες τσουκνίδες (Πιν. 2) Παρ’ όλα αυτά συγκεντρώσεις των αμμωνιακών, του P και Fe ήταν ελαφρώς χαμηλότερες όταν οι ξηρές τσουκνίδες χρησιμοποιήθηκαν.

Γενικά, ο αριθμός των βακτηριδίων ήταν υψηλότερος σε διάλυμα από τσουκνίδες στα μέσα του καλοκαιριού (Πιν. 3). Μεγάλες διαφορές υπήρξαν όμως ανάμεσα στα ενδιαιτήματα. Διάλυμα τσουκνίδας από δείγματα λιβαδιού είχε την υψηλότερη εποχιακή μέση τιμή.

Η αγωγιμότητα αυξήθηκε με τον καιρό όταν το διάλυμα τσουκνίδας ήταν αποθηκευμένο (Πιν. 4). Η υψηλότερη αξία αποκτήθηκε μετά την αποθήκευση του σε θερμοκρασία δωματίου και με υψηλή ένταση φωτισμού. Το ίδιο διαπιστώθηκε και για το Ν (Σχ. 5). Οι συγκεντρώσεις του Ca ελλατώθηκαν κατά την διάρκεια των δύο πρώτων μηνών ενώ μετά αυξήθηκαν (Πιν. 4), Na και Αl επίσης αυξήθηκαν κατά την διάρκεια των δύο πρώτων μηνών, ακολουθούμενη από μία μείωση. Οι συγκεντρώσεις των άλλων στοιχείων σε αποθηκευμένο διάλυμα τσουκνίδας ήταν αμετάβλητες. Ο αριθμός των βακτηρίων που σχημάτιζε αποικίες στην ουσία (περιεχόμενο) της μερικώς υδρολυώμενης πρωτεϊνης, αγαρ. μειωνόταν κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν.1 Συγκέντρωση στοιχείων σε αδιάλυτο διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες από διαφορετικές ηλικίες συλλεγμένες από διαφορετικά ενδιαιτήματα .Συγκεντρώσεις από P, K, Ca, Mg, S σε mM και Fe, B, Mn , Zn, Cu, Mo σε μM. Οι τιμές των στοιχείων πάρθηκαν από 2 δείγματα .SE ήταν <5%.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν.2 Ιδιότητες από αδιάλυτο διάλυμα τσουκνίδας τρίων χρόνων και από διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες και ξηρές τσουκνίδες .Διάλυμα τσουκνίδας από το 1983 ήταν φτιαγμενό από ένα μείγμα από τσουκνίδες μαζεμένες την άνοιξη, τα μέσα και τέλη καλοκαιριού .Το διάλυμα τσουκνίδας του 1981 και 1982 ήταν φτιαγμένο απο τσουκνίδες μαζεμένες στα τέλη καλοκαιριού. Οι έρευνες έγιναν συνολικά από 5 δείγματα .Για αναλυτική εκτίμηση του σφάλματος βλέπουμε τα σχ. 1,2,3 και 4 όπως έπισης και τον πιν.1.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν.3 Η περιεκτικότητα των βακτηρίων στο διάλυμα τσουκνίδας .Οι έρευνες έγιναν σε 6 δείγματα .SE ήταν < ή = 10%.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν. 4 Οι μετατροπές στο περιεχόμενο της ανοργανής ύλης και οι ιδιότητες του διαλύματος τσουκνίδας κατά την διάρκεια αποθήκευσης του για 6 μήνες κάτω από 3 διαφορετικές συνθήκες. Το διάλυμα τσουκνίδας φτιάχτηκε από μείγμα τσουκνίδων που μαζεύτηκαν την άνοιξή και τα μέσα με τελή καλοκαιριού .Οι έρευνες έγιναν σε συνολικά 5 δείγματα .SE ήταν ίδιο όπως και στον πιν.2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ. 5 Οι αλλαγές στην αμμωνιακή συγκέντρωση μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας κατά την διάρκεια εξάμηνης αποθήκευσης κατώ από 3 διαφορετικές συνθηκες: Αποθήκευση σε θερμοκρασία 20 C και 7000 lux (……), 20 C και 200 lux (-------) και 4 C και σκοτάδι (______).Το διάλυμα τσουκνίδας ήταν φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες την άνοιξη και τα μεσά με τέλη καλοκαιριού .SE ήταν < 0.5 m M.

 

 

 

 

1.5.3. Ιδιότητες του υδατικού εκχυλίσματος τσουκνίδας

Σύγκριση μεταξύ γνωστών φυτών που είχαν υψηλό ποσοστό Ν στα φύλλα τους έδειξε ότι οι τσουκνίδες συσσωρεύουν το μεγαλύτερο ποσό (Mtrinez et al 1979 Carlsson 1987). Στα πειράματα των Peterson και Jense ήταν επίσης αντιληπτό ότι οι τσουκνίδες διαλύουν γρηγορότερα στο νερό από πάρα πολλά άλλα φυτά. Γι αυτό δεν εκπλήσσει ότι το διάλυμα τσουκνίδας περιέχει ένα υψηλό ποσοστό Ν (Πιν. 2).

Επειδή το διαθέσιμο Ν συχνά οριοθετεί την ανάπτυξη των φυτών, το διάλυμα τσουκνίδας μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν πηγή Ν. Επιπλέον η σύνθεση των θρεπτικών στοιχείων από το διάλυμα τσουκνίδας (Πιν.2) δηλώνει ότι αυτό είναι κατάλληλο σαν πλήρες λιπαντικό μέσο (Hewitt and Smitt 1974) πιθανά με εξαίρεση της χαμηλής περιεκτικότητας P. To διάλυμα τσουκνίδας ίσως είναι επίσης σημαντικό σαν μέσο παροχής ιχνοστοιχείων όταν δοθεί στα φυτά σαν ψέκασμα (Boyntan 1954).

Το οξειδοαναγωγικό δυναμικό υποδηλώνει την ικανότητα ενός μέσου για οξείδωση (>400mV) ή αναγωγή (<400mV) (Βοhn 1971). Το οξειδοαναγωγικό δυναμικό είναι χαμηλότερο σε διαλύματα τσουκνίδας φτιαγμένα από τσουκνίδες της άνοιξης τα οποία ευνοούν την αμμωνιοποίηση. Το οξειδοαναγωγικό δυναμικό ήταν ελαφρώς υψηλότερο σε διάλυμα τσουκνίδων φτιαγμένο από παλιές τσουκνίδες συγκρινόμενο με διάλυμα φτιαγμένο από νέες τσουκνίδες. Κάτω από αναερόβιες συνθήκες όπου πιθανώς λάμβαναν χώρα μέσα σε διάλυμα τσουκνίδας η διαδικασία νιτροποίησης η οποία απαιτεί πολύ οξυγόνο, καθυστερεί (nitrate reduction). Συνεπώς το Ν μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας υπάρχει κυρίως σαν αμμώνιο (Πιν. 2). Αυτό ίσως να αποτελεί πλεονέκτημα όταν το διάλυμα τσουκνίδας χρησιμοποιηθεί σαν λίπασμα μιας και η διαρροή των αμμωνιακών από το έδαφος είναι αξιοσημείωτα χαμηλότερη από των νιτρικών (Dam Kofoed and Kjelle rup 1970). Επιπλέον η παραγωγή θρεπτικών στοιχείων από το οργανικό κλάσμα του διαλύματος τσουκνίδας είναι αργή διαδικασία σαν την δράση των αποκαλούμενων “αργής αποδέσμευσης λιπασμάτων ” (Oertli 1980) και μειώνει ακόμη περισσότερο το ρίσκο για διαρροή του Ν με την εδαφική άρδευση.

Η αυξανόμενη αποσύνθεση του οργανικού κλάσματος με την διαδοχική απελευθέρωση στοιχείων κατά την διάρκεια της αποθήκευσης ήταν πιθανώς αποτέλεσμα του υψηλού αριθμού βακτηρίων (Πιν.3). Οι συνθήκες αποθήκευσης επέδρασαν στο βαθμό αποσάθρωσης. Έτσι η συγκέντρωση των αμμωνιακών στο διάλυμα τσουκνίδας ήταν διπλάσια της αρχικής αξίας μετά από 6 μήνες αποθήκευσης μέσα σε θερμοκήπιο με 20 C (Σχ. 5). Ο αριθμός των βακτηρίων μειώθηκε παρ’ όλα αυτά, κατά την διάρκεια της αποθήκευσης (Πιν. 4) όπου πιθανώς οφειλόταν στο μειωμένο ποσό διαθέσιμου άνθρακα. Επιπλέον είναι πιθανόν ότι αέρια, όπως μεθάνιο και υδρόθειο καθώς και άλλα καταστροφικά προϊόντα αποδόμησης, δημιουργούνται στο τσουκνιδόζουμο κατά τη διάρκεια της αποσύνθεσης (Atla and Barta 1981). Αυτό ίσως να εμπόδισε την ανάπτυξη των βακτηρίων ιδιαίτερα επειδή το διάλυμα τσουκνίδας ήταν φυλαγμένο σε κλειστά βάζα. Αυτά τα προϊόντα ίσως επίσης να είχαν αρνητικά αποτελέσματα στα φυτά που θα εφοδιάζονταν με διάλυμα τσουκνίδας σαν πηγή θρέψης.

Κατά τους Peterson και Jense (1985), τα αποτελέσματα μας αποδεικνύουν, παρ’ όλα αυτά, ότι μερική αποθήκευση του διαλύματος τσουκνίδας πριν τη χρήση του ίσως είναι επωφελείς. Ένα υψηλό ποσοστό μικροοργανισμών μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας ίσως επίσης είναι θετικό για την ανάπτυξη των φυτών. Tα ποσοστά Ca, Mg και S αυξήθηκαν το φθινόπωρο (Πιν. 1). Σε σύγκριση, ΝΗ4, P και Κ ήταν υψηλότερα με ανοιξιάτικο διάλυμα τσουκνίδας και ελατώθηκαν με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από παλιές τσουκνίδες. Τα υψηλότερα ποσοστά Ν, P και Κ και τα χαμηλότερα ποσοστά Ca, Mg και S σε νεαρά φυτά έχουν διαπιστωθεί και από άλλους ερευνητές (Smith 1962). Συνεπώς το διάλυμα ανοιξιάτικης τσουκνίδας θα πρέπει να προτιμάται σαν πηγή θρέψης για τα φυτά.

Το ποσοστό ανόργανων στοιχείων στο διάλυμα τσουκνίδας από διαφορετικά ενδιαιτήματα έδειξε μόνο μικρή απόκλιση (Πιν. 1) ενώ οι διαφορές ήταν σημαντικές ανάμεσα σε ποικίλες χρόνιες ιδιαίτερα για το Ν, P και K (Πιν. 2). Αυτό υποδηλώνει ότι οι εξωτερικές συνθήκες για παράδειγμα του κλίματος, έχει μεγάλη επίδραση στην συγκέντρωση των στοιχείων των τσουκνίδων. Οι τσουκνίδες είχαν συλλεχθεί σε άγριες τοποθεσίες και είναι πιθανόν η επίδραση των κλιματικών συνθηκών να ήταν εκεί μεγαλύτερη από ότι θα ήταν σε καλλιεργούμενο έδαφος.

Η ρυθμιστική ικανότητα στο διάλυμα τσουκνίδας αυξήθηκε κάπως κατά το φθινόπωρο (Σχ. 3). Αυτό όμως παρέμεινε χαμηλό έτσι το διάλυμα τσουκνίδας θα έχει μόνο μικρή επίδραση στη ρυθμιστική ικανότητα του εδάφους.

Υπήρχαν μικρές διαφορές ανάμεσα σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες ή ξερές τσουκνίδες τόσο στις χημικές και φυσικές παραμέτρους όσο και στην περιεκτικότητα ανόργανων στοιχείων (Πιν. 2).

Φαίνεται ότι δεν υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ της χρήσης ξηρών ή νωπών τσουκνίδων για την παρασκευή διαλύματος που θα χρησιμοποιηθεί σαν πηγή θρεπτικών στοιχείων. Εάν και οι δύο τρόποι είναι ισοδύναμοι στην πράξη δεν είναι ξεκάθαρο, μιας και μπορεί να υφίστανται άλλες διαφορές.

Αναλύσεις από διάλυμα τσουκνίδων φτιαγμένων από φρέσκιες τσουκνίδες έδειξαν ότι περιέχεται μετρήσιμη ποσότητα από την φυτορμόνη αυξίνη (Πιν. 2). Είναι δύσκολο όμως να ειπωθεί τι αποτελέσματα θα είχε αυτή η αυξίνη του εκχυλίσματος τσουκνίδας στην ανάπτυξη των φυτών.

 

Σαν συμπέρασμα : τσουκνίδες άνοιξης έδωσαν το υψηλότερο ποσοστό Ν στο διάλυμα τσουκνίδας, με το Ν να έχει μορφή αμμωνίου. Η αποθήκευση στο φως και σε θερμοκρασία δωματίου αυξάνει την περιεκτικότητα του αμμωνίου στο διάλυμα τσουκνίδας. Το διάλυμα τσουκνίδας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σαν πλήρη πηγή θρεπτικών στοιχείων των φυτών ή σαν πρόσθετο κατά την διάρκεια συνθηκών έλλειψης στοιχείων.

 

1.6 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΘΡΕΨΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ.

Το διάλυμα τσουκνίδας (υδατικό απόσταγμα από τσουκνίδες) έχει χρησιμοποιηθεί για αρκετές δεκαετίες σαν διεγερτικό των φυτών στην φυτοκομία, ιδιαίτερα σε αυτό που ονομάζουμε βιοδυναμική καλλιέργεια. Αναμφίβολα η επίδραση του διαλύματος τσουκνίδας στην καλλιέργεια και ανάπτυξη των φυτών έχει αναφερθεί από τους καλλιεργητές αλλά καμία μελέτη φυσιολογίας δεν έχει δημοσιευθεί. Η σύνθεση από μάκρο και μικρό στοιχεία και οι φυσικές και χημικές ιδιότητες (pH, αγωγιμότητα, ρυθμιστική ικανότητα, οξειδοαναγωγικό δυναμικό, οργανική ουσία), ο αριθμός βακτηρίων και αυξίνες που εμπεριέχονται στο διάλυμα τσουκνίδας έχουν προσδιοριστεί από τους Peterson and Jense (1985). Το διάλυμα τσουκνίδας περιέχει ένα υψηλό ποσοστό αζώτου, ιδιαιτέρως αμμωνιακού. Η αποθηκευμένη, ποσότητα του διαλύματος τσουκνίδας αυξάνει το διαθέσιμο άζωτο δια μέσω της απολιθοποίησης του οργανικού κλάσματος.

Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες την άνοιξη έχει το υψηλότερο ποσοστό αμμωνιακών, P και Κ συγκρίνοντάς το με το διάλυμα τσουκνίδας που φτιάχτηκε από τσουκνίδες που μαζεύτηκαν στα μέσα - τέλη καλοκαιριού. Υπήρχαν σημαντικές διαφορές από χρόνο σε χρόνο στην ανόργανη σύνθεση του διαλύματος τσουκνίδας. Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκια και ξερή τσουκνίδα διαφέρει λίγο σε χημικές και φυσικές παραμέτρους.

Οι Peterson και Jense (1986) μελέτησαν την επίδραση του διαλύματος τσουκνίδας στην ανάπτυξη των φυτών σε δοχεία και υδροπονικές καλλιέργειες. Η επίδραση ποικίλων διαλυτοποιήσεων υδατικού εκχυλίσματος τσουκνίδας σε παραμέτρους ανάπτυξης των ριζών του σιταριού προσδιορίστηκε από τους ίδιους ερευνητές. Διάλυμα τσουκνίδας και θρεπτικά διαλύματα με την ίδια σύνθεση που είχε το διάλυμα τσουκνίδας χρησιμοποιήθηκαν σε πειραματικά δοχεία (γλάστρες) με τομάτα και κριθάρι τα οποία αναπτύχθηκαν σε άμμο ή μίγμα τύρφης-άμμου. Διαλύματα τσουκνίδας φτιαγμένα από διαφορετικές ηλικίες φρέσκων και ξηρών τσουκνίδων επίσης συγκρίθηκαν σαν πηγές προέλευσης του διαλύματος τσουκνίδας.

 

1.6.1. Μέθοδος μελέτης της επίδρασεις εκχυλισμάτων τσουκνίδας σε υδροπονικές καλλιέργειες.

Κατά τα πειράματα των Peterson και Jense (1986), σπόροι σιταριού (Triticum aestivum L. cv. Starke II) εμβαπτίστηκαν και φύτρωσαν σε τριβλία πετρί με φίλτρα εμποτισμένα με απεσταγμένο νερό. Μετά από 3 ημέρες στο σκοτάδι στους 20 C τα σπορόφυτα μεταφέρθηκαν σε κυκλικούς πλαστικούς δίσκους 50mm σε διάμετρο, όπου ο καθένας περιλάμβανε 15 φυτά. Η καλλιέργεια έλαβε μέρος σε βαμμένα μαύρα γυάλινα κύπελλα των 2 λίτρων. Υδατικό εκχύλισμα τσουκνίδας με γνωστή σύνθεση θρεπτικών στοιχείων (Peterson and Jense 1985) διαλύθηκε 2.5, 5, 7.5, 10, 12.5 και 15 Χ φορές για να χρησιμοποιηθεί σαν μέσο καλλιέργειας. Το αρχικό pH στο διάλυμα τσουκνίδας ήταν 6.1. Τα φυτά καλλιεργήθηκαν για 14 συνεχόμενες μέρες σε συνεχώς αεριζόμενα διαλύματα τσουκνίδας και τα μέσα άλλαξαν μετά από 6 και 11 ημέρες. Τα φυτά αναπτύχθηκαν σε θερμοκρασία 20 C + 1 C, 50% + 5% σχετική υγρασία και σε ακτινοβολία 30 w/m, για 16 ώρες φωτισμού (με λάμπες φθορίου 110w).

 

 

 

1.6.2. Μέθοδος μελέτης της επίδραση εκχυλισμάτων τσουκνίδας σε φυτά στο έδαφος.

Κατά τα πειράματα των Peterson και Jense (1986), κριθάρι (Hordeum vulgare L. cv. Alva) και τομάτες (Solanum Iycopersicum L. cv. Dansk export) αναπτύχθηκαν για 2 μήνες σε δοχεία των 1,5 λίτρων με χαλαζιακή άμμο (μέσο μέγεθος κόκκου 0,9 mm) ή μίγμα τύρφης-άμμου (2/3 λίτρου τύρφη + 1/3 λίτρου άμμο + 13,5g δολομίτη /λίτρο). H καλλιέργεια πραγματοποιήθηκε σε ένα θερμοκήπιο με θερμοκρασία 20 C + 1 C, 60% + 5% σχετική υγρασία και με 16 ώρες φωτισμό για κάθε μέρα εξασφαλίζοντας το με λαμπτήρες Philips υδραργύρου 400w (ca 70w/m) συμπληρώνοντας με φυσικό φωτισμό. Κάθε δεύτερη μέρα 100ml διαλύματος τσουκνίδας ή θρεπτικό διάλυμα προστίθεντο σε κάθε δοχείο. Κατά την διάρκεια των 2 τελευταίων εβδομάδων 150ml διαλύματος προστίθεντο κάθε δεύτερη μέρα. Τα διαλύματα χρησιμοποιούνταν από τους Peterson και Jense (1986) ως ακολούθως : στο πρώτο πείραμα, διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από μίγμα από φρέσκιες ανοιξιάτικες τσουκνίδες καθώς και τσουκνίδες από τα μέσα και τέλη καλοκαιριού διαλυόταν επί 10 φορές (10Χ). Η ανόργανη σύνθεση (Peterson and Jense 1985) ήταν 1.6mΜ N, 0.4mΜ P, 10Mm K, 10mM Ca, 0.2mM Mg, 0.2mM S, 10mM Fe, 7.0mΜ Β, 2.0mΜ Mn, 2.0mΜ Zη, 0.8mΜ Cu, 0.1mM Mo. H ρύθμιση του θρεπτικού διαλύματος με την ίδια ανόργανη σύνθεση με το διάλυμα τσουκνίδας φτιάχτηκε με 0.8mM NH4NO3, O.4mM K2HPO4, 0.2mM KCl, 1.0mM CaCl2, 0.2mM MgSO4, 10mΜ Fe-EDTA, 10mΜ Η3ΒΟ3, 2.0mΜ ΜnSO4, 1.0mΜ ZηSO4, 0.5mΜ CaCl2, 0.5mΜ Νa2MoO4.

Στο δεύτερο πείραμα το διάλυμα τσουκνίδας που φτιάχτηκε από φρέσκιες και ξηρές τσουκνίδες αντιστοίχως με γνωστές ανόργανες συγκεντρώσεις (Peterson and Jense 1985) χρησιμοποιήθηκε μετά από 10 πλάσια αραίωση (10 Χ dilution). Στο τρίτο πείραμα διάλυμα τσουκνίδας φτιάχτηκε από ανοιξιάτικες και καλοκαιρινές τσουκνίδες (παρμένες στα μέσα και τέλη καλοκαιριού) αντιστοίχως συγκρινόμενες ξανά μετά από 10 πλάσια διάλυση (για σύνθεση βλέπε Peterson and Jense 1985). Για την εξισορρόπηση της απολιθοποίησης του oργανικού Ν από το διάλυμα τσουκνίδας κατά την διάρκεια της καλλιέργειας 0.2mM NH4NO3 προστίθεται στο θρεπτικό διάλυμα μετά από 3 εβδομάδες (Σχ. 5).

Συνεπώς η συγκέντρωση αζώτου ήταν περίπου η ίδια στο διάλυμα τσουκνίδας και στο θρεπτικό διάλυμα καθ’ όλη την καλλιεργητική περίοδο. Για τον προσδιορισμό του ΝΟ3 και της ΝΗ4 στα υποστρώματα των δοχείων, 50g εκχυλίστηκαν σε 100ml 0.018M οξικού οξέος για 30 λεπτά. Μετά την διύλιση η συγκέντρωση του ΝΟ3 και της ΝΗ4 στο εκχύλισμα του υποστρώματος προσδιορίστηκαν με τη χρήση εξειδικευμένων ηλεκτροδίων ιόντων. Τα ΝΟ3 και ΝΗ4 μετριώνταν κάθε δεύτερη εβδομάδα, στο υπόστρωμα των δοχείων και του διαλύματος τσουκνίδας.

Τα φυτά συγκομίσθηκαν μετά από 8 εβδομάδες και το νωπό και ξηρό βάρος των βλαστών και των ριζών προσδιοριζόταν με ζύγισμα. Η ξήρανση γινόταν στους 70 C και για 72 ώρες. Το μήκος των ριζών για τις τομάτες (κύρια ρίζα) και το κριθάρι (πλάγιες ρίζες) καθοριζόταν μετά το τίναγμα και ξέπλυμα του υποστρώματος από αυτές. Για την συγκέντρωση χλωροφύλλης φύλλα κόβονται και ομογενοποιούνται σε 90% ακετόνη. Μετά τη φυγοκέντρηση η απορρόφηση από το διάλυμα μετριώταν φασματοφωτομετρικά στα 652nm (Vernon and Seely 1966). Tο ολικό Ν που περιέχονταν στους βλαστούς καθοριζόταν από μία αυτοματοποιημένη τεχνική kjeldahl (Tecator Kjeltec 1003) που είχε τροποποιηθεί για αποτελεσματική μείωση των νιτρικών. Το pH των υποστρωμάτων των δοχείων προσδιορίστηκε από εκχύλισμα της επιφάνειας των δειγμάτων μέσα σε απεσταγμένο νερό με συνεχή ανάδευση για δύο ώρες. Η αναπνοή του εδάφους στα υποστρώματα μετριώταν από ένα τμήμα δείγματος 10gr σε ερμητικά κλειστό δοχείο (0.33 λίτρων) για 24 ώρες σε θερμοκρασία 20 C. Ακολούθως, η περιεκτικότητα του CO2 σε 1ml σε αέρια φάση προσδιορίστηκε από αέριο χρωματογράφο (Varian model 3700 with Poropac R. Cdumn, helium carrier gas and thermal conductivity deteector).

 

1.6.3. Επίδραση του εκχυλίσματος τσουκνίδας σε φυτά σιταριού, κριθαριού, τομάτας.

 

Οι Peterson και Jense (1986) διεπίστωσαν ότι το νωπό βάρος και μήκος από πλάγιες ρίζες σιταριού βρέθηκε μειωμένο σε φυτά που αναπτύχθηκαν σε διάλυμα τσουκνίδας διαλύσεων 2.5 Χ και αυξημένο για φυτά αναπτυγμένα σε 7,5 - 12,5 φορές διάλυσης. Η 15 Χ (δεκαπενταπλάσια) διάλυση του διαλύματος τσουκνίδας έτεινε να μειώσει και τις δύο παραμέτρους ριζών.

Η 10 Χ διάλυση από το διάλυμα τσουκνίδας επιλέχτηκε σαν το μέσο εφοδιασμού των φυτών στα πειράματα με γλάστρες Ι-ΙΙΙ.

Το διάλυμα τσουκνίδας δίνει γύρω στο 20% υψηλότερο νωπό βάρος βλαστών σε τομάτα και κριθάρι από το ισοδύναμο συνθετικό θρεπτικό διάλυμα (Σχ. 2Α). Νωπό βάρος και μήκος ριζών ήταν σε κάποιο βαθμό υψηλότερο για τομάτες που εμποτίστηκαν με θρεπτικό διάλυμα συγκρινόμενο με διάλυμα τσουκνίδας, ενώ ίσχυε το αντίστροφο για το κριθάρι (Πιν. 1). Για το κριθάρι, διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξερά φυτά έδωσε περισσότερη από διπλάσια ποσότητα νωπού βάρους ριζών από αυτό που βρέθηκε σε δοχεία που ποτιζόταν με θρεπτικό διάλυμα.

Οι Peterson και Jense (1986) διαπίστωσαν ότι με βάση ολόκληρο το υπέργειο σύστημα τα επίπεδα χλωροφύλλης ήταν ca 15% υψηλότερα σε φυτά που αναπτύχθηκαν με διάλυμα τσουκνίδας συγκρινόμενα με εκείνα που αναπτύχθηκαν με θρεπτικό διάλυμα (Σχ. 2Β). Το μοντέλο ήταν το ίδιο και για το άζωτο (Σχ. 2C). Και για τα δύο φυτά τα φύλλα της κορυφής είχαν υψηλότερα επίπεδα αζώτου από τα χαμηλότερα φύλλα και τα μεσαία φύλλα ήταν στα ενδιάμεσα επίπεδα.

Στα πειράματα που έγιναν η αναπνοή του εδάφους ήταν μεγαλύτερη από διπλάσια μέσα σε ένα υπόστρωμα το οποίο εμποτιζόταν με διάλυμα τσουκνίδας συγκρινόμενο με αυτό που εμποτίστηκε με θρεπτικό διάλυμα (Σχ. 3). Το pH ήταν αρχικά 6.0 στο υπόστρωμα άμμου (Σχ. 4). Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας αυξήθηκε περίπου σε 8, σε δοχεία που ποτίστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας, και παράμεινε σταθερό στα δοχεία που ποτίστηκαν με το θρεπτικό διάλυμα. Για την υπόλοιπη καλλιεργητική περίοδο (6 εβδομάδες) το pH ήταν περίπου δύο βαθμούς (μονάδες) υψηλότερο στα δοχεία που δώσαμε διάλυμα τσουκνίδας από αυτά που δώσαμε θρεπτικό διάλυμα. Για φυτά που αναπτύχθηκαν σε μίγμα τύρφης το pH ήταν κοντά στο 5 την πρώτη εβδομάδα και στο διάλυμα τσουκνίδας και στο θρεπτικό διάλυμα που χρησιμοποιήθηκαν. Ακολούθως, το pH ήταν 1-2 μονάδες υψηλότερο στα δοχεία που χρησιμοποιήθηκε διάλυμα τσουκνίδας.

Η σύγκριση ανάμεσα στα φυτά που αναπτύχθηκαν σε δοχεία που εμποτίστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες ή ξηρές τσουκνίδες αντίστοιχα έδειξαν όχι σημαντικές διαφορές νωπού βάρους σε βλαστούς (Σχ. 2Α) και ρίζες (Πιν. 1) (πείραμα ΙΙ). Το μήκος των πλάγιων ριζών σιταριού ήταν μεγαλύτερο μετά την μεταχείριση με το διάλυμα τσουκνίδας που φτιάχτηκε από ξηρές τσουκνίδες (Πιν. 1). Τα επίπεδα αζώτου και χλωροφύλλης ήταν όμοια και για τις δύο μεταχειρίσεις (Σχ. 2Α και Β). Η αναπνοή του εδάφους (Σχ. 3) ήταν υψηλότερη στο υπόστρωμα που εμποτίστηκε με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξηρές τσουκνίδες. Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ανοιξιάτικες τσουκνίδες έδωσε σχετικά υψηλότερο νωπό βάρος βλαστών και ρίζας για τομάτα και κριθάρι (Πιν. 2) συγκρινόμενο με τσουκνίδες που μαζεύτηκαν από μέσα και τέλη καλοκαιριού (πείραμα ΙΙΙ). Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φυτά μαζεμένα τα μέσα με τέλη καλοκαιριού έδωσαν υψηλότερο μήκος βλαστού και ριζών στο κριθάρι (Πιν. 2). Βλαστοί από φυτά τομάτας ήταν μακρύτεροι μετά την καλλιέργεια με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδα άνοιξης και οι ρίζες ήταν σε μεγάλο βαθμό μακρύτερες με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες στα μέσα με τέλη καλοκαιριού (Πιν.2). Άζωτο υψηλότερο στην τομάτα έδωσε το διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ανοιξιάτικες τσουκνίδες, ενώ στο κριθάρι βρήκαμε την υψηλότερη συγκέντρωση Ν μετά το πότισμα με τσουκνίδες μαζεμένες τα μέσα με τέλη καλοκαιριού (Πιν. 2).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν.2 Μήκος , νωπό και ξηρό βάρος , περιεκτικότητα Ν στους βλαστούς , μήκος και νωπό βάρος ριζών πάρθηκαν για κάθε φυτό 8 εβδομάδων που αναπτύχθηκε σε μείγμα από τύρφη και άμμο (για τους βλαστούς ) και άμμο (για τις ρίζες ) σε 2 διαφορετικά πειράματα .Τα φυτά εφοδιάστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας φτιάγμενο από τσουκνίδες μαζεμένες την άνοιξη και τα μέσα με τέλη καλοκαιριού. Οι έρευνες έγιναν σε 3 επαναλήψεις με ένα φυτό κάθε φορά (τομάτα) και 3 επαναλήψεις με 6 φυτά κάθε φορά ( κριθάρι )-+ SE.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.1 Νωπό βάρος και μήκος ριζών από 14 ημερών σιτάρι που αναπτύχθηκε σε διαφορετικά διαλύματα τσουκνίδας. Οι έρευνες έγιναν σε δοχεία με 15 φυτά το κάθε ένα +- SE.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πιν.1 Νωπό βάρος και μήκος ριζών από φυτά 8 εβδομάδων που αναπτύχθηκαν σε δοχεία με άμμο .Τα φυτά εφοδιαζόταν με διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες και ξερές τσουκνίδες, αντιστοίχως σαν, σαν θρεπτικό μέσο. Σαν ρυθμιστικό μέσο , διαλύματα φτιάχτηκαν με την ίδια συγκέντρωση στοιχείων όπως του διαλύματος τσουκνίδας που φτιάχτηκαν από φρέσκιες (Ι) και ξερές τσουκνίδες (ΙΙ). Οι έρευνες διεξήχθησαν για 6 επαναλήψεις με ένα φυτό τομάτας κάθε φορά και 3 επαναλήψεις με 6 φυτά κριθαριού κάθε φορά +- SE.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.3 Η αναπνοή του εδάφους σε δοχεία με φυτά 2 μηνών τομάτας και κριθαριού που αναπτύχθηκαν σε μείγμα τύρφης και άμμου σε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες και ξερές τσουκνίδες, αντιστοίχως ή θρεπτικό μέσο με την ίδια συγκέντρωση στοιχείων όπως του διαλύματος τσουκνίδας . Οι έρευνες διεξήχθησαν σε 6 δείγματα +- SE.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.4 ΡΗ σε δοχεία με φυτά τομάτας τα οποία αναπτύχθηκαν σε άμμο ή μείγμα με τύρφη και άμμο για 8 εβδομάδες . Τα φυτά εφοδιάζονταν με διάλυμα τσουκνίδας ή θρεπτικό διάλυμα με την ίδια συγκέντρωση στοιχείων όπως του διαλύματος τσουκνίδας .Οι έρευνες διεξήχθησαν σε 4 δείγματα SE < 0.1 μονάδα ΡΗ για την άμμο και 0.3 μονάδες ΡΗ για το μείγμα τύρφης με άμμο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχ.5 Οι μεταβολές στις συγκεντρώσεις αμμωνίας και νιτρικών στο διάλυμα τσουκνίδας , στο θρεπτικό διάλυμα και σε υπόστρωμα κατά την διάρκεια καλλιέργειας .Οι συγκεντρώσεις ΝΟ3 και ΝΗ4 που βρέθηκαν στα υποστρώματα δείχνουν ότι οι συγκεντρώσεις των δοχείων που εφοδιάστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας μειονεκτούν σε σύγκριση με αυτές που εφοδιάστηκαν με θρεπτικό διάλυμα .Οι έρευνες διεξήχθησαν σε 3 δείγματα SE <2% για διάλυμα τσουκνίδας και θρεπτικό διάλυμα και < 20 % για το υπόστρωμα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.6.4. Συμπεράσματα από τη μελέτη της επίδρασης υδατικών εκχυλισμάτων τσουκνίδας σε φυτά σιταριού, κριθαριού, τομάτας.

Οι Peterson και Jense (1986) παρατήρησαν ότι η καλλιέργεια σιταριού σε διάφορες διαλύσεις υδατικού εκχυλίσματος τσουκνίδας έδωσαν υψηλότερο βάρος και μεγαλύτερο μήκος από πλάγιες ρίζες σε περίπου 10Χ διάλυμα (Σχ.1). Αυτό είναι επίσης το διάλυμα τσουκνίδας που χρησιμοποιείται γενικά στην πράξη (Arman 1979). Το διάλυμα τσουκνίδας διαλυμένο 2,5 και 5 Χ παρεμπόδισε εντονότατα την ανάπτυξη της ρίζας πιθανότατα επειδή είχαμε ανάπτυξη τοξικών ουσιών που προκαλέσθηκαν από υψηλή συγκέντρωση ΝH4 (ca, 10mM in the 2.5 X dilution) (Carson 1974). Επιπλέον, το υψηλό ποσοστό οργανικής ουσίας σε 2,5 Χ διάλυμα τσουκνίδας μπορεί να είχε επικαλύψει την επιφανειακή ρίζα η οποία έτσι μπορεί να ελάττωσε την απορρόφηση ανόργανων στοιχείων και οξυγόνου.

Το διάλυμα τσουκνίδας περιέχει ένα οργανικό κλάσμα στο οποίο ένα μέρος αζώτου είναι δεσμευμένο (Peterson and Jense 1985). Θα υπάρξει μια αποσάθρωση με την πάροδο του χρόνου η οποία θα συμβάλει στο διαθέσιμο άζωτο. Συνεπώς η συγκέντρωση του αζώτου στο θρεπτικό διάλυμα που παρεχόταν στα φυτά στις γλάστρες αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας (Σχ. 5). Τα αμινοξέα αποτελούν γύρω στο 5% από το συνολικό ποσοστό αζώτου των φυτών (Marogel and Kirkby 1982) αλλά το περισσότερο από αυτό το άζωτο μπορεί να υποτεθεί ότι μετατρέπεται σε ΝΟ3 και ΝΗ4 κατά τη διάρκεια παραγωγής και αποθήκευσης του διαλύματος τσουκνίδας. Επομένως το άζωτο από το αμινοξύ του διαλύματος τσουκνίδας πρέπει να περιμένουμε να συμβάλλει μόνο ελάχιστα στο Ν του μεταβολισμού των φυτών.

Συγκρινόμενο με ένα συγκεκριμένο θρεπτικό διάλυμα, η προσθήκη του διαλύματος τσουκνίδας είχε σαν αποτέλεσμα περίπου 20% υψηλότερο νωπό βάρος βλαστών και περίπου 15% υψηλότερο επίπεδο Ν σε τομάτα και κριθάρι (Σχ. 2Α και C). Αυτό υποδηλώνει ότι το διάλυμα τσουκνίδας έχει διεγερτική επίδραση στην ανάπτυξη των φυτών και υπάρχουν πολλοί πιθανοί λόγοι. Ανόργανα στοιχεία μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας μπορεί να έχουν καλύτερη προσεγγιστικότητα π.χ. φωσφορούχα μπορεί να μετατραπούν σε μία μορφή περισσότερο προσιτή από τα φυτά με τη βοήθεια μικροοργανισμών (Clarkson 1974). Ο σίδηρος μπορεί να πάρει πιο κατάλληλη μορφή στο διάλυμα τσουκνίδας, εφόσον θα είναι πολύ πιθανό να σχηματίσει χηλική ένωση με τα οργανικά συστατικά (Mengel and Kirby 1982). Το διάλυμα τσουκνίδας περιλαμβάνει μικρό ποσοστό αυξίνων (Peterson and Jense 1985) οι οποίες διεγείρουν την ανάπτυξη. Η μεταχείριση φύλλων φασολιού (Phaseolus Vulojans) με αυξητικό διάλυμα αύξησε τη φωτοσύνθεση στιγμιαία (Bidwell 1979). Διάλυμα τσουκνίδας πιθανότατα επίσης να περιέχει άλλες διεγερτικές ουσίες ανάπτυξης. Σύμφωνα με το Rles and Wert (1977) η μηδική (Medicago sativa) περιέχει ένα μεγαλομοριακό αλκοολούχο συστατικό (triacontand) το οποίο έχει επιδράσει διεγερτικά στην ανάπτυξη πολλών καλλιεργούμενων φυτών.

Σύμφωνα με τους Peterson και Jense (1986) ενας βασικός λόγος διεγερτικής ανάπτυξης του διαλύματος τσουκνίδας μπορεί επίσης να είναι η διαφοροποίηση των υποστρωμάτων καλλιέργειας σε σύγκριση με τη χρήση θρεπτικού διαλύματος. Η αναπνοή του εδάφους ήταν διπλή στα δοχεία που εφοδιάζονταν με διάλυμα τσουκνίδας (Σχ. 3). Εφόσον οι ρίζες και τα μικρά ζώα ήταν σπάνια στα δείγματα του τεστ, η αναπνοή του εδάφους οφειλόταν πρωταρχικά στα βακτήρια. Ένα υψηλό επίπεδο βακτηρίων γύρω από τις ρίζες θεωρείται ότι είναι θετικό για τα φυτά (Scott Russel 1977). Ωστόσο η αυξημένη δραστηριότητα των μικροοργανισμών μπορεί να είναι μειονεκτική για την ανάπτυξη των φυτών γιατί υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα στις ρίζες και τους μικροοργανισμούς για ανόργανα στοιχεία (Clarkson 1974). H υψηλή δραστηριότητα των μικροοργανισμών μετά την χρήση του διαλύματος τσουκνίδας δεν είναι εκπληκτική, αφού στο διάλυμα τσουκνίδας περιέχει ένα μεγάλο ποσοστό από οργανική ουσία (Pannamperruma 1965). Aυξημένο CO2 στην επιφάνεια του εδάφους ίσως επίσης αυξάνει την φωτοσύνθεση (Mengel and Kirkby 1982).

Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το υπόστρωμα των δοχείων που εφοδιάζονταν με διάλυμα τσουκνίδας ήταν υγρό ανάμεσα στα ποτίσματα (κάθε δεύτερη μέρα) συγκρίνοντάς τα με το υπόστρωμα των δοχείων που αναπτυσσόταν με θρεπτικό διάλυμα. Ο εφοδιασμός με οργανική ουσία από το διάλυμα τσουκνίδας ίσως βελτιώνει την δομή του εδάφους και την ικανότητα κατακράτησης νερού (Mengel and Kirkby 1987). Συνεπώς η απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων από τις ρίζες των δοχείων που εφοδιάστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας ίσως να είχε ευνοηθεί από μεγαλύτερη διαθεσιμότητα νερού (Brewster and Tinker 1972).

 

H αύξηση του pH από την επίδραση του διαλύματος τσουκνίδας μπορεί να είναι σημαντική στα όξινα εδάφη. Αφού το βέλτιστο pH για τις τομάτες είναι περίπου 6 (Halling and Sich 1961) το διάλυμα τσουκνίδας οφείλει να έχει ένα θετικό αποτέλεσμα στην ανάπτυξη αυτών των ειδών μέσα σε υπόστρωμα τύρφης και άμμου του οποίου το αρχικό pH ήταν περίπου 5. Το διάλυμα τσουκνίδας μπορεί να είναι ανασταλτικό σε αλκαλικά εδάφη αφού το υψηλό pH μειώνει τη διαθεσιμότητα του φωσφόρου στις ρίζες των φυτών (Lucas and Davis 1961, από Peterson και Jense 1986). Επιπρόσθετα, τα αμμωνιακά του διαλύματος τσουκνίδας ίσως μετατρεπότανε σε ασταθή αέριο αμμωνία που μπορούσε να χαθεί (Τερμαν 1979). Η χρήση του διαλύματος τσουκνίδας θα αναμένεται να έχει αποτέλεσμα οξινοποίησης στο υπόστρωμα αφού το περισσότερο από το Ν μέσα στο διάλυμα τσουκνίδας υπάρχει σαν ΝΗ4 (Peterson and Jense 1985) η οποία ανταλλάζεται έναντι Η+ από τις ρίζες (Kirkby and Mengel 1967). Tα πειράματα των Peterson και Jense (1986) δείχνουν εντούτοις ότι το διάλυμα τσουκνίδας αυξάνει το pH 1 με 1,5 μονάδα συγκρίνοντάς τη με το ελεγχόμενο θρεπτικό διάλυμα (Σχ. 4). Το διάλυμα τσουκνίδας ίσως περιέχει όχι μόνο ρυθμιστικά οργανικά κολλοειδή (Μargel and Kirkby 1982) αλλά επίσης και άλλες άγνωστες ουσίες που αυξάνουν το pH μες στο υπόστρωμα. Φυτά που αναπτύχθηκαν με διάλυμα τσουκνίδας ήταν πιο σκουροπράσινα από τα φυτά που αναπτύχθηκαν με θρεπτικό διάλυμα.

Η μέτρηση στα πειράματα που έγιναν έδειξε ότι φυτά που εφοδιάστηκαν με διάλυμα τσουκνίδας είχαν υψηλότερη χλωροφύλλη (Σχ. 2Β) και επίπεδα αζώτου (Σχ. 2C). Αυτό υποδηλώνει μια σχέση ανάμεσα στο χρώμα των φύλλων και το ποσοστό αζώτου λόγω της ενσωμάτωσης του αζώτου στην χλωροφύλλη. Σύμφωνα με τον Dekock et al (1960) αυτή είναι συχνά μια καλή συσχέτιση ανάμεσα στην χλωροφύλλη και το ποσοστό σιδήρου στα φυτά. Συνεπώς ο σίδηρος στο διάλυμα τσουκνίδας ίσως είναι περισσότερο διαθέσιμο στα φυτά παρά από εκείνα που εφοδιάζονται με θρεπτικό διάλυμα.

Συγκρίνοντας διαλύματα τσουκνίδας φτιαγμένα από φρέσκιες και ξηρές τσουκνίδες είδαμε ότι το μήκος πλάγιων ριζών αλλά όχι το βάρος τους αυξήθηκε για το κριθάρι όταν τους δώσαμε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξερές τσουκνίδες (Πιν. 1). Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξηρές τσουκνίδες περιέχει λιγότερο φώσφορο από το διάλυμα τσουκνίδας που έχει φτιαχτεί από φρέσκιες τσουκνίδες (Peterson and Jense 1985). O Atkinson (1973) ανακάλυψε ότι χαμηλή περιεκτικότητα του φωσφόρου αύξησε το μήκος των ριζών το οποίο συμφωνούσε με τις διαπιστώσεις μας.

Η αναπνοή του εδάφους ήταν περίπου 25% υψηλότερη μετά στα υποστρώματα στα οποία χρησιμοποιήθηκε διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξερές τσουκνίδες σε σύγκριση με διάλυμα τσουκνίδας που φτιάχτηκε από νωπές τσουκνίδες (Σχ. 3). Οι Peterson and Jense (1985) ανακάλυψαν ότι διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξερές τσουκνίδες περιέχει περίπου 10 φορές περισσότερα βακτήρια από διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από φρέσκιες τσουκνίδες οι οποίες ίσως εξηγούν την διαφορά στην αναπνοή. Ωστόσο δεν είχαμε σπουδαίες διαφορές στο νωπό βάρος βλαστών, αζώτου ή στα επίπεδα χλωροφύλλης που μετρήθηκαν (Σχ. 2ΑC) για διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ξηρές και νωπές τσουκνίδες.

Συνεπώς η αναπνοή του εδάφους δεν φαίνεται να έχει επηρεάσει την παραγωγικότητα σε αυτό το πείραμα. Η επιλογή νωπής η ξηρής τσουκνίδας σαν αρχικό υλικό για την παραγωγή διαλύματος τσουκνίδας είναι ίσως αδιάφορο στην πράξη.

Διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ανοιξιάτικες τσουκνίδες έδωσε υψηλότερο νωπό βάρος σε ρίζες και βλαστούς στις ντομάτες συγκρινόμενο με διάλυμα φτιαγμένο από τσουκνίδες μέσα με τέλη καλοκαιριού (Πιν. 2). Το επίπεδο αζώτου ήταν επίσης υψηλό σε φυτά στα οποία αναπτύχθηκαν με διάλυμα που φτιάχτηκε από ανοιξιάτικες τσουκνίδες. Αυτά συμφωνούν με τις διαπιστώσεις ότι το διάλυμα τσουκνίδας που είχε φτιαχτεί από ανοιξιάτικα φυτά είχε υψηλότερο ποσοστό N, P, K (Peterson and Jense 1985). Σε κριθάρι που έδωσαν διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες μαζεμένες τα μέσα του καλοκαιριού είχαν περίπου 5% υψηλότερο επίπεδο Ν (Πιν. 2). Οι Peterson and Jense (1985) ανακάλυψαν ότι το διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από τσουκνίδες στα μέσα του καλοκαιριού είχε κάπως υψηλότερο επίπεδο σιδήρου και διπλάσια ποσότητα ψευδαργύρου απ' ότι διάλυμα τσουκνίδας φτιαγμένο από ανοιξιάτικες και τέλη καλοκαιριού τσουκνίδες. Ο πιθανός ρόλος με τον οποίο συμβάλλουν αυτές οι υψηλότερες συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων στην αύξηση του επιπέδου του Ν μέσα στα φυτά είναι άγνωστος.

 

2. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ

ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΚΑΙ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ.

Στο προηγούμενο κεφάλαιο αναφερθήκαμε στα θετικά αποτελέσματα που έδωσαν τα εκχυλίσματα τσουκνίδας μετά από πειράματα σε διάφορα φυτά.. Εκτός όμως από την τσουκνίδα υπάρχουν και πολλά ακόμα αγριόχορτα που δίνουν επίσης θετικά αποτελέσματα στην αύξηση και ανάπτυξη των φυτών με τα εκχυλίσματα τους, προστατεύοντας τα από εχθρούς και ασθένειες.

 

2.1 Πολυκόμπι (Equisetum Arvense)

 

(για μυκητιάσεις)

Το πολυκόμπι φύεται σε υγρά,όξυνα και αμμοπηλώδη εδάφη, σε βουνά και μέσα σε δάση. Έχει βλαστούς με ανοιχτό πράσινο χρώμα και τα στελέχη του έχουν λεπτότατες ραβδώσεις κατά μήκος.

Την άνοιξη πέτα καφετιά βλαστάρια με σπόρια, που στην κορυφή φέρουν αγκάθια. Στην συνέχεια εκφύονται και πράσινα βλαστάρια χωρίς σπόρια μήκους 20 - 30 εκ. με πυκνά παρακλάδια τα οποία και μαζεύουμε για το παρασκεύασμα μας. Τα βλαστάρια αυτά μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε χλωρά ή να τα αποξηράνουμε σε σκιερό στεγνό μέρος για να τα έχουμε όλο το χρόνο. Τα μέρη αυτά του φυτού περιέχουν μέχρι 10% πυριτικά οξέα. Το τσάι από αυτά τα μέρη του φυτού είναι θεραπευτικό και για τον άνθρωπο για το βήχα, ρευματισμούς, νεφρά και καθαρισμό του αίματος. Για την υποβοήθηση των καλλιεργούμενων φυτών φτιάχνουμε τα εξής:

 

Τσάι

Χρησιμοποιούμε ένα κιλό χλωρό ή 200γρ. αποξηραμένο Equisetum Arvense. Το βάζουμε σε ένα δοχείο και το περιχύνουμε με 5 λίτρα νερό που κοχλάζει. Το αφήνουμε έτσι για 30 λεπτά να τραβήξει, μετά το σουρώνουμε και προσθέτουμε άλλα 5 λίτρα κρύο νερό. Με αυτό το τσάι ραντίζουμε τα φυτά προληπτικά και θεραπευτικά ενάντια στις μυκητιάσεις.

Ένας άλλος τρόπος παρασκευής τσαγιού είναι να βράσουμε 500γρ.αποξηραμένο Equisetum Arvense για 30 λεπτά της ώρας μέσα σε 5 λίτρα νερό. Στη συνέχεια το σουρώνουμε και προσθέτουμε 20 λίτρα νερό κρύο.

Με τα παρασκευάσματα αυτά ψεκάζουμε δένδρα και λαχανικά ενάντια σε μυκητιάσεις (περονόσπορο, ωίδιο, φουζικλάδιο, μονίλια, κ.α.).Σε περιπτώσεις κινδύνου ψεκάζουμε αρκετές φορές, μια φορά 4 μέρες ενώ σε περιπτώσεις σοβαρών προσβολών προσθέτουμε στο τσάι αυτό και 0.1 έως 0.3 % βρέξιμο θειάφι ή θειικό χαλκό.

Σκέτο τσάι αραιωμένο 10 φορές με νερό χρησιμοποιείται για πότισμα των φυτών βοηθώντας έτσι περισσότερο το φυτό και τις ρίζες του.

 

Διάφοροι συνδυασμοί με κρύο έκχυμα από πολυκόμπι

του αγρού.

(για απομυζητικά έντομα)

Σε ένα δοχείο (ξύλινο ή πλαστικό) με 10 λίτρα νερό ρίχνουμε ένα κιλό φρέσκο ή 200γρ. αποξηραμένο Equisetum Arvense και το αφήνουμε 8 ημέρες να τραβήξει ανακατεύοντας το κάθε μέρα από λίγο. Μετά από τις 8 ημέρες το σουρώνουμε.

Σε ένα άλλο δοχείο διαλύουμε μέσα σε χλιαρό νερό 40γρ. τριμμένο πράσινο σαπούνι όπου αφού διαλυθεί καλά το σαπούνι προσθέτουμε το σαπουνόνερο στο διάλυμα από το πολυκόμπι. Εκεί προσθέτουμε και 800γρ. οινόπνευμα (άσπρο ή φωτιστικό) και τέλος προσθέτουμε τόσο, ώστε να έχουμε σύνολο 40 λίτρων, δηλαδή μέσα στο διάλυμα αυτό εκτός από το πολυκόμπι έχουμε και 2% οινόπνευμα και 1% σαπούνι.Με το παρασκεύασμα αυτό ψεκάζουμε τα φυτά ενάντια σε απομυζητικά ή και φυλλοφάγα έντομα.

Τον ίδιο συνδυασμό μπορούμε να κάνουμε χρησιμοποιώντας αντί το μίγμα από πολυκόμπι το κρύο έκχυμα 24 ωρών από τσουκνίδα για τις μελίγκρες, ή το διάλυμα 10 ή 14 ημερών για άλλα έντομα. Επίσης μπορούμε να συνδυάσουμε διάλυμα από πολυκόμπι και τσουκνίδα 1:2 ή 1:1 και να το αραιώσουμε με τετραπλάσιο ή πενταπλάσιο νερό, φτιάχνοντας έτσι ένα παρασκεύασμα με το οποίο θα ραντίσουμε τα φυτά για ενδυνάμωση τους.

 

2.2 Αιθέρια έλαια.

Αν προσέξετε, θα παρατηρήσετε, ότι σε διάφορα φυτά δεν κάθονται επάνω έντομα και ζωύφια που προσβάλλουν τα καλλιεργούμενα φυτά. Π.χ. πάνω στην λεβάντα, το δεντρολίβανο, το θυμάρι και το κάρδαμο δεν πηγαίνουν μελίγκρες. Αυτό οφείλεται στη μυρωδιά τους. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με το θάμνο της κουφοτυλίας (σουμπούκος ή μέλαινα)που δεν τον πλησιάζουν οι αρουραίοι και οι τυφλοπόντικες. Μερικοί υποστηρίζουν ότι υπάρχει και κάποια απωθητική ακτινοβολία που εκπέμπεται από το φυτό αυτό προς αυτά τα ζώα. Οι οσμές των φυτών προέρχονται από τα αιθέρια έλαια που περιέχουν. Τα αιθέρια έλαια είναι πτητικές ουσίες, δηλαδή ουσίες που εξατμίζονται, εύκολα και τις καταλαβαίνουμε με την όσφρηση.

Αρκεί λοιπόν να κάνουμε παρατηρήσεις και να βρούμε τα φυτά που με τη μυρωδιά τους διώχνουν τα έντομα που προσβάλουν τα καλλιεργούμενα φυτά μας, έτσι ώστε να κάνουμε ραντίσματα με τα αιθέρια έλαια αυτών των φυτών και να απωθούμε ορισμένα έντομα.

Χρησιμοποιούμε τα πράσινα μέρη ή και τα άνθη των φυτών που θα επιλέξουμε (π.χ. λεβάντα) τα οποία και μαζεύουμε την εποχή που μυρίζουν πιο δυνατά (δηλαδή την άνοιξη) και φτιάχνουμε διάφορα τσάγια. Το βράσιμο δεν πρέπει να ξεπερνά τα 2 λεπτά ή το πολύ 3 γιατί διαφορετικά διαφεύγουν τα αιθέρια έλαια.

Στο εμπόριο υπάρχουν έτοιμα αποστάγματα διαφόρων αιθέριων ελαίων (λεβάντας, έλατου, μέντας,καμφοράς κ.α.) τα οποία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σε πολύ μικρές ποσότητες : 0.02 – 0.05%

Σε ένα λίτρο νερό το 0.05% είναι μισό γραμμάριο. Επειδή όμως αυτή η ποσότητα είναι πολύ δύσκολο να ζυγιστή για αυτό ζυγίζουμε 50 σταγόνες και στην συνέχεια υπολογίζουμε πόσες σταγόνες είναι το μισό γραμμάριο. Χρησιμοποιούμε τόση ποσότητα, ώστε η μυρωδιά να είναι τόσο δυνατή, όσο μυρίζει το φυτό στη φυσική του κατάσταση, όχι παραπάνω. Το ίδιο ισχύει και για το τσάι που θα φτιάξουμε μόνοι μας.

 

Προσοχή:Αν θέλουμε να διαλύσουμε σε 10 λίτρα νερό 5 γραμμάρια αιθέριο έλαιο θα πρέπει πρώτα να γίνει η διάλυση των 5 γραμμαρίων σε ένα λίτρο νερό. Επειδή όμως τα αιθέρια έλαια όπως και τα λάδια δεν διαλύονται στο νερό για αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ένα συνηθισμένο υγρό σαπούνι κουζίνας ή κάτι ανάλογο για να μπορέσει να γίνει η διάλυση.

Ρίχνουμε λοιπόν μέσα σε ένα λίτρο νερό 2 ως το πολύ 5 σταγόνες υγρό σαπούνι το ανακατεύουμε και στη συνέχεια ρίχνουμε τα 5 γραμμάρια του αιθέριου ελαίου το οποίο τώρα διαλύεται εύκολα και ανακατεύοντας συμπληρώνουμε το νερό ώστε να έχουμε σύνολο 10 λίτρα.

Μπορούμε να ανακατεύουμε τα αιθέρια έλαια μέσα σε διάλυμα από τσουκνίδα ή αλλά φυτά ή ακόμα και να ρίχνουμε κομμάτια από τα κομμάτια από τα αρωματικά φυτά μέσα στο διάλυμα τις τσουκνίδας λίγες μέρες πριν το σουρώσουμε.

 

2.3 Φτέρες ή Πτέρες.

Είναι φυτά που ανήκουν στην οικογένεια των κρυπτογαμικών φυτών. Λέγονται έτσι, γιατί δε σχηματίζουν άνθη στην κάτω πλευρά των φύλλωντους και μεταφέρονται με τον άνεμο πολύ μακριά. Οι φτέρες φυτρώνουν σε υγρά και σκιερά μέρη. Θα τις βρούμε μέσα σε δάση πλατύφυλλων κυρίως δένδρων σε ρεματιές και γενικά σε μέρη που έχει υγρασία. Όταν κόβουμε φτέρες δεν πρέπει να τις ξεριζώνουμε αλλά να τις κόβουμε από τα στελέχη τους και η ρίζα να μένει μέσα στο έδαφος.

Τα είδη που μας ενδιαφέρουν είναι:

 

α) Φτέρη η αέτειος (Pteridium Aquilinum

 

(για ψώρες και αφίδες κλαριών)

Το είδος αυτό μπορεί να φτάσει μέχρι ύψος 1.5μ. και μπορεί να φύεται μέχρι υψόμετρο 1500μ. Είναι πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα. Το είδος αυτό της φτέρης,όπου είναι άφθονο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν κάλυψη του εδάφους στις καλλιέργειες λαχανικών και κάλυψη των λεκανών των δένδρων. Επίσης,χρήσιμο είναι στην κάλυψη των δαπέδων των σταύλων μαζί με άχυρο. Με τη φτέρη αυτή φτιάχνουμε ένα παρασκεύασμα για ψώρες και αφίδες (μελίγκρες)ως εξής : Ψιλοκόβουμε τις φτέρες και τις ρίχνουμε σε ένα δοχείο με νερό. Για κάθε λίτρο νερό χρησιμοποιούμε 10γρ. ψιλοκομμένη φτέρη. Κλείνουμε το δοχείο και το αφήνουμε έτσι για 14 μέρες. Μετά με ένα πινέλο ή βούρτσα τα οποία βουτάμε στο διάλυμα τρίβουμε τα κλαριά και τα κλαδιά όπου κάθονται οι ψώρες και οι αφίδες.

 

β) Η φτέρη (Dryopteris Filix-Mas)

 

(για μελίγκρες φύλλων κ.λ.π. απομυζητικά)

Το είδος αυτό της φτέρης είναι κάπως σπάνιο στην Ελλάδα. Με αυτό μπορούμε να φτιάξουμε ένα παρασκεύασμα για τις μελίγκρες των φύλλων, ψώρες, κλαριών και άλλων απομυζητικών ζωυφίων .Βράζουμε 1 κιλό φρέσκια ή 150γρ. αποξηραμένη φτέρη του είδους αυτού σε 5 λίτρα νερό για μίση ώρα. Στην συνέχεια αφού το αφήσουμε να κρυώσει αλείφουμε με ένα πινέλο τα σημεία που υπάρχουν τα παράσιτα. Το παρασκεύασμα γίνεται πιο αποτελεσματικό, αν προσθέσουμε 2% οινόπνευμα και 1%σαπούνι. Το σαπούνι (πράσινο τρίμμα) το διαλύουμε καλά σε λίγο διάλυμα όταν αυτό είναι ακόμα ζεστό, σε χωριστό δοχείο και μετά το επιστρέφουμε όλο μαζί στο αρχικό δοχείο. Το οινόπνευμα το προσθέτουμε αμέσως πριν τη χρήση.

 

2.4 Ευκάλυπτος –Καμφορά – Μέντα – Δυόσμος.

(για σκόρους φυτών και σκουλήκια)

Από τα φύλλα των φυτών αυτών χρησιμοποιούμε τα αιθέρια έλαια με τα οποία, είτε μόνα τους, είτε μαζί με άλλες ουσίες μπορούμε να εκδιώξουμε διάφορα ενοχλητικά σκουλήκια (κάμπιες) και είδη σκόρων φυτών. Π.χ. η κάμπια του εντόμου Eupoecina Ambiquella και άλλες προνύμφες εντόμων, που φτιάχνουν ιστό σαν της αράχνης, απωθούνται με την οσμή από αυτά τα αιθέρια έλαια. Αν βρούμε στο εμπόριο αιθέρια έλαια των φυτών αυτών σε κρυστάλλους, τότε τα χρησιμοποιούμε ως εξής. Διαλύουμε ένα γραμμάριο από τους κρυστάλλους σε μερικές σταγόνες οινόπνευμα και όλο το διαλύουμε σε 10 λίτρα νερό και μετά ψεκάζουμε. Το οινόπνευμα πρέπει να είναι λιγότερο του 2% στο σύνολο.

 

2.5 Αρτεμησία το αψίδιον(Artemisia Αbsinthium)

 

(απωθητικά μυγών και άλλων εντόμων)

Το φυτό αυτό δεν είναι και τόσο συνηθισμένο στην Ελλάδα (υπάρχουν άλλα συγγενικά). Ευδοκιμεί εύκολα σχεδόν παντού, είναι φυτό πολυετές, θαμνώδεις. Ανθίζει Ιούλιο ή Αύγουστο και φτάνει μέχρι ύψος 1.25μ. Περιέχει αιθέρια έλαια και ενζυματικές ουσίες.

Από την αρτεμισία χρησιμοποιούμε όλο το φυτό εκτός από τις ρίζες του για τσάγια, τα οποία είναι καλά και για τον άνθρωπο. Αυτό το τσάι διεγείρει την όρεξη και θεραπεύει παθήσεις της χολής και του στομάχου.

Για την φυτοπροστασία πιο δραστικά είναι τα επάνω φύλλα με τα στελέχη τους όταν μαζεύονται λίγο πριν την ανθοφορία ή μόλις αρχίζει. Μπορούμε να κόψούμε περισσότερα φύλλα και να τα αποξηράνουμε σε σκιά για να τα έχουμε διαθέσιμα όλο το χρόνο.

Το τσάι για ράντισμα γίνεται ως εξής. Σε ένα δοχείο ρίχνουμε 3 κιλά αποξηραμένου φυτού ή 10 κιλά φρέσκου και τα περιχύνουμε με νερό που κοχλάζει μέχρι να σκεπαστεί, το αφήνουμε έτσι σκεπασμένο 20 – 30 λεπτά, για να τραβήξει. Μετά σουρώνουμε και προσθέτουμε και άλλο νερό μέχρι να έχουμε σύνολο 100 λίτρα. Με αυτό ραντίζουμε τα φυτά για να διώξουμε διάφορα ενοχλητικά έντομα.

 

2.6 Πύρεθρο

(φυσικό εντομοκτόνο)

Το πύρεθρο είναι φυτό πολυετές ποώδες, μοιάζει με τη μαργαρίτα, γίνεται και θάμνος και έχει φύλλα οδοντωτά. Από τα άνθη του βγαίνει η δραστική ουσία πυρεθρίνη, που είναι ένα φυσικό εντομοκτόνο.

Η πυρεθρίνη έχει χρησιμοποιηθεί από αρχαιοτάτους χρόνους για μύγες, κουνούπια και άλλα έντομα. Το πύρεθρο ανήκει στην οικογένεια των χρυσανθέμων, τα είδη που μπορούν να καλλιεργηθούν και έχουν πυρεθρίνες είναι τα εξής:

  1. Chrysanthemum Cinerariafolium
  2. Chrysanthemum Roseum ή Coccineum.
  3. Chrysanthemum Marschalli.

 

Ένα άλλο είδος πύρεθρου, το πύρεθρο το παρθένιο (Pyrethrum Parthenium) φύεται μόνο του σε βουνά της Ελλάδας. Έχει φύλλα με γκρί χνούδι και μικρά άσπρα άνθη που δίνουν πολύ καλή πυρεθρίνη. Δεν ξέρουμε όμως αν αυτό το είδος μπορεί να καλλιεργηθεί.

 

Καλλιέργεια πύρεθρου

Το Μάιο σπέρνουμε τους σπόρους σε δοχεία σπορείου με καλό χώμα. Οι σπόροι τοποθετούνται σχεδόν στην επιφάνεια. Χρειάζεται λίγο πότισμα για να φυτρώσουν,αλλά το χώμα να στραγγίζει. Την επόμενη άνοιξη τέλος Μαρτίου, μεταφυτεύουμε τα φυτά στην οριστική τους θέση. Φτιάχνουμε σαμαράκια σε γραμμές, όπου κάθε γραμμή απέχει 30εκ. από την άλλη και πάνω στη γραμμή κάθε φυτό έχει αποστάσει 30εκ. από το άλλο. Δε χρειάζεται λίπανση, ειδικά τα χημικά λιπάσματα κάνουν κακό στο φυτό.

Το πύρεθρο δίνει άνθη κατά το Μάιο ή Ιούνιο εφόσον ποτίζεται. Το πότισμα συνεχίζεται μέχρι το φθινόπωρο. Το φυτό δίνει άνθη για 10 χρόνια.

 

Χρήση του πύρεθρου.

Τα άνθη κόβονται και τοποθετούνται σε σκιερό και ξηρό μέρος για αποξήρανση. Προσοχή στη δυνατή αντηλία. Η υπεριώδης ακτινοβολία και η θερμοκρασία πάνω από 28 C (κελσίου) καταστρέφουν ή κάνουν να διαφύγει η πυρεθρίνη. Η διαδικασία εξαγωγής του εκχυλίσματος χρειάζεται συσκευές χημικού εργαστηρίου. Η μέθοδος περιγράφεται σε έντυπο του Μπενάκιου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου με τον τίτλο << Το Ελληνικό πύρεθρο >>. Παρόλο που το πύρεθρο χρησιμοποιείται από πολλά χρόνια ως εντομοκτόνο, δεν παρατηρήθηκε ανάπτυξη ανθεκτικότητας. Εδώ και μερικά χρόνια υπάρχει και συνθετική πυρεθρίνη, ίσως εδώ να έχουμε ανάπτυξη ανθεκτικότητας. Η πυρεθρίνη δρα ως δηλητήριο νεύρων και έχει αποτελέσματα και με την επαφή. Τα έντομα στην αρχή παρουσιάζουν έναν ερεθισμό μετά παραλύουν και τα περισσότερα ψοφούν.

Το εντομοκτόνο αυτό παρόλο που είναι αβλαβές για τα θερμόαιμα ζώα και τον άνθρωπο, δεν παύει να σκοτώνει και τα ωφέλιμα έντομα, όπως τις μέλισσες και άλλα έντομα που τρώνε τα βλαβερά. Το πλεονέκτημα του έναντι των συνθετικών εντομοκτόνων είναι ότι αποικοδομείται σύντομα (48 ώρες) σε φυσικές αβλαβής ουσίες. Σε μερικές ώρες ήδη έχει χάσει την έντονη δραστικότητα του.

Η πυρεθρίνη μαζί με διάφορα αιθέρια έλαια αυξάνει τη δραστικότητα της και έτσι πωλείται συνήθως από διάφορους κατασκευαστές στην Ευρωπαική αγορά για τους βιοκαλλιεργητές.

Το πιο απλό που μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας είναι η σκόνη πύρεθρου από προσεκτικά αποξηραμένα άνθη. Τη σκόνη αυτή την ανακατεύουμε με ίση ποσότητα πολύ λεπτής σκόνης (πούδρας)από σκληρά πετρώματα και με το μείγμα αυτό κάνουμε σκόνισμα στα φυτά που έχουν προσβληθεί από έντομα.

 

Προσοχή : Στην βιολογική καλλιέργεια χρησιμοποιούμε μόνο τη φυσική πυρεθρίνη και μόνο σε ακραίες περιπτώσεις και ποτέ προληπτικά. Εξάλλου δεν έχει νόημα η προληπτική χρήση, γιατί σε δύο μέρες η πυρεθρίνη έχει αποικοδομηθεί.

Η πυρεθρίνη σε μεγάλη αραίωση, που δεν σκοτώνει πλέον, μαζί με αιθέρια έλαια έχει απωθητική δράση στα έντομα. Αυτή η χρήση είναι προτιμότερη.

Όταν έχουμε κρύο καιρό και συννεφιά, για να δράση η πυρεθρίνη πρέπει το νερό που θα χρησιμοποιήσουμε για να φτιάξουμε το εκχύλισμα για ψέκασμα να έχει θερμοκρασία 35 – 37 βαθμούς.

Φτιάχνουμε πάντα τόσο υγρό για ψήκασμα με πυρεθρίνη, όσο χρειαζόμαστε για να το χρησιμοποιήσουμε αμέσως,όσο περισέψει την άλλη μέρα έχει χάσει την εντομοκτόνο δράση του. Το καθαρό εκχύλισμα κλειστό μέσα στο μπουκάλι του διατηρείται για μήνες.

Εάν η πυρεθρίνη είναι παλιά και έχει αποικοδομηθεί (εν μέρει) ή εάν το διάλυμα είναι περισσότερο αραιωμένο από ότι πρέπει τότε η πυρεθρίνη δεν σκοτώνει τα έντομα αλλά απλώς τα ναρκώνει προσωρινά.

 

2.7 Ρήον ή ρεβέντι (Rheum Rhababrum)

 

(για κάμπιες, αφίδες και μυκητιάσεις)

Φυτό σπάνιο στην Ελλάδα. Πολλαπλασιάζεται με τους κόνδυλους των ριζών του. Θέλει εύφορο χώμα και υγρασία για αυτό το φυτεύουμε σε σκιερό μέρος του κήπου.

Για την φυτοπροστασία,πιο κατάλληλη είναι η ποικιλία του είδους αυτού με το όνομα παλαμοειδές και με λατινικό όνομα Rheum var. Tangutimum Maximowitc.

 

Είναι φυτό ποώδες με παχιά φύλλα τα οποία φυτρώνουν από τη βάση του κορμού με μακρύ μίσχο. Τα άνθη του είναι ροδόχρωα και φυτρώνουν στην κορυφή. Ο κορμός του είναι σχεδόν μέσα στο έδαφος και οι ρίζες του είναι φαρμακευτικές για τον άνθρωπο σε παθήσεις στόμαχου και εντέρων.

Για την φυτοπροστασία φτιάχνουμε από τα φύλλα του φυτού τα εξής παρασκευάσματα :

  1. Βράζουμε 2 κιλά φύλλα μαζί με τα κοτσάνια τους σε 10 λίτρα νερό για 10 λεπτά. Όταν το τσάι κρυώσει ραντίζουμε τα φυτά εναντία σε κάμπιες και αφίδες.
  2. Παίρνουμε 2 κιλά φύλλα μαζί με τα κοτσάνια τους και τα ρίχνουμε σε ένα δοχείο με 10 λίτρα νερό και το αφήνουμε έτσι για 5 ημέρες εφόσον η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι 20 C και πάνω. Μετά σουρώνουμε και ραντίζουμε χωρίς να κάνουμε αραίωση. Το ράντισμα αυτό επιδρά ενάντια στις μυκητιάσεις αλλά και εναντία σε αφίδες και κάμπιες,ίσως λόγω και του οξαλικού όξεος που περιέχει.

 

2.8 Ροτενόνη

(φυσικό εντομοκτόνο)

Ροτενόνη ονομάζουμε την δραστική ουσία που βγαίνει από το ψυχανθές φυτό Derris Elliptica. Φύεται στην Ινδονησία και στην Κεντρική Αμερική. Από το φυτό συλλέγονται οι ρίζες του, στεγνώνονται και αλέθονται.

Απ’ αυτό με οργανικά διαλυτικά μέσα βγαίνει η ροτενόνη,κατόπιν εξάτμισης των διαλυτικών μέσων.

Η δράση της ροτενόνης είναι παρόμοια με αυτή της πυρεθρίνης, δηλαδή πλήρες εντομοκτόνο, μόνο που η δράση του είναι πιο αργή. Η ροτενόνη δε χρησιμοποιείται τόσο για έντομα που πετούν αλλά περισσότερο γι’ αυτά που μετακινούνται σίγα, όπως σκουλήκια (προνύμφες εντόμων) για τον ψύλλο της γης (είδη Phyllodreta) και στο πλύσιμο των ζώων για την καταπολέμηση της αλογόμυγας.

Η ροτενόνη δρα εξ’ επαφής αλλά και μέσα στο πεπτικό σύστημα των εντόμων. Η ροτενόνη είναι επικίνδυνη για τα ψάρια, γι’ αυτό σε μερικές χώρες δεν επιτρέπεται η χρήση της. Υπάρχουν έτοιμα παρασκευάσματα του εμπορίου για βιοκαλλιέργιες με συνδυασμό πυρεθρίνης και ροτενόνης. Η ροτενόνη δεν επιδρά στα θερμόαιμα.

Και η ροτενόνη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις και ποτέ προληπτικά. Σαν χρόνο αναμονής καλό είναι να υπολογίζουμε 5 ημέρες.

2.9 Quassia

(φυσικό εντομοκτόνο)

Η δραστική ουσία Quassia ήταν μέχρι τη δεκαετία του ’50 ένα μέσο για την καταπολέμηση ψειρών και μυγών. Βγαίνει από το ξύλο των τροπικών φυτών Picrassma Excelsa και Quassia Amara, που φύονται στη Τζαμάικα και στις Δυτικές Ινδιές, σήμερα είναι κάπως δύσκολο να το βρει κανείς. Για το παρασκεύασμα χρειαζόμαστε 50γρ. ξύλου Quassia σε 1 λίτρο νερό το οποίο βράζουμε μια ώρα και μετά το αφήνουμε μια μέρα να τραβήξει. Μετά σουρώνουμε το νερό αυτό και προσθέτουμε 1 ή 2 λίτρα νερό, όπου έχουμε διαλύσει 100γρ. σαπούνι. Τέλος, προσθέτουμε και άλλο νερό κρύο ώστε να έχουμε σύνολο 5 λίτρα υγρό. Αυτό είναι ένα γενικό εντομοκτόνο για ψώρες, μελίγκρες κ.α. έντομα.

Η Quassia είναι ακίνδυνη για τον άνθρωπο, μάλιστα παλιά έφτιαχναν και ειδικό τσάι για σκουλήκια στα έντερα..

 

2.10 Εκχυλίσματα από διάφορα φυτά

Τα εκχυλίσματα αυτά παρασκευάζονται ως εξής: Κόβουμε μικρά τεμάχια τα φυτά και τα ρίχνουμε μέσα σε ένα δοχείο (ξύλινο ή σκληρό πλαστικό) και προσθέτουμε τόσο νερό μέχρι να σκεπαστούν τελείως. Μέσα εκεί μένουν 7- 8 ημέρες. Εάν ο καιρός είναι κρύος τα αφήνουμε μέσα στο νερό λίγες μέρες παραπάνω.

Τα παρασκευάσματα αυτά χρησιμοποιούνται για τους εξής λόγους:

 

α) Για απώθηση τρωκτικών, κόβουμε φύλλα και βλαστούς από το φυτό τούγια (η τούγια είναι πολύ δηλητηριώδεις και για τον άνθρωπο) βελόνες από πεύκο και έλατο, φύλλα από καρύδια και από σαμπούκο. Μετά από 8 ημέρες σουρώνουμε και ραντίζουμε (χωρίς αραίωση) τους διαδρόμους και τα μέρη που δεν θέλουμε να περάσουν τρωκτικά.

 

β) Για απομάκρυνση μυρμηγκιών, φύλλα από δελφινίο το αιάντιο, από λεβάντα και τοματιά.

 

γ) Για απώθηση κάμπιας από τα λάχανα, φύλλα τοματιάς και λουλούδια κατηφέ.

 

δ) Για απώθηση μύγας των καρότων, κρεμμύδια, σκόρδα και πράσα. Το ράντισμα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε εβδομάδα την περίοδο που πετά η μύγα.

Εκτός από τα αγριόχορτα,και τα εκχυλίσματα από φύκια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φυτοπροστατευτικά. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι:

 

Εκχυλίσματα από φύκια

(θαλάσσια άλγη)

Χρησιμοποιούνται συνήθως τα φύκια Ascophyllum Nodosum και Fucus Vesiculosus.

Τα φύκια, όπως είναι βρεγμένα από τη θάλασσα μπαίνουν σε πρέσα σαν αυτή των σταφυλιών και στίβονται. Το ζουμί που βγαίνει έχει χρωματισμό πράσινο – καφέ και χαρακτηριστική μυρωδιά.

Άλλος τρόπος είναι να στεγνώσουμε τα φύκια και μετά να τα τρίψουμε να γίνουν σκόνη από την οποία κάνουμε, όποτε θέλουμε εκχυλίσματα όπως με την τσουκνίδα 10 ή 14 ημερών.

Υπάρχει και άλλος τρόπος για να βγάλουμε καθαρά εκχυλίσματα, απαιτούνται όμως ειδικές εγκαταστάσεις. Τα ζουμιά και τα εκχυλίσματα από τα φύκια χρησιμοποιούνται ως βελτιωτικά του εδάφους με πότισμα ή ως δυναμωτικό των φυτών με ράντισμα.

Η ευνοική επίδραση των παρασκευασμάτων είναι αργή αλλά εκπληκτική. Αυτό οφείλεται στον πλούτο των ιχνοστοιχείων που περιέχουν τα φύκια όταν το εκχύλισμα βγαίνει από πρέσα, όπως είναι βρεγμένα με θαλασσινό νερό. Το λίγο αλάτι της θάλασσας δε βλάπτει, διότι διαλύεται σε πολύ νερό. Το εκχύλισμα από φύκια περιέχει ιώδιο, βρώμιο, μαγνήσιο, κάλιο, σίδηρο, βάριο, μαγγάνιο, χαλκό, μολυβδαίνιο, και ψευδάργυρο όλα αυτά ως ιχνοστοιχεία. Επίσης, περιέχουν μεγάλο ποσοστό αμινοξέων, το δομικό υλικό κάθε ζωντανού οργανισμού. Ακόμη περιέχουν αυξίνες (ουσίες που προκαλούν ανάπτυξη) και σάκχαρα. Όλο το παραπάνω σύμπλεγμα των στοιχειών συντελεί στην υγεία των φυτών.

Επίσης :

 

α)Επειδή τα ζουμιά από φύκια δυναμώνουν την υγεία των φυτών συνιστούμε να μπαίνουν σε πολλά άλλα εκχυλίσματα.

 

β)Τα ζουμιά από φύκια μειώνουν αρκετά το σοκ που υφίστανται τα φυτά με δραστικά ραντίσματα όπως με χαλκό ή θειάφι. Όταν τα φυτά παθαίνουν σοκ σταματούν την ανάπτυξη για 3 ή 4 ήμερες και δεν παράγουν σάκχαρα. Βέβαια σιγά – σίγα επανέρχονται στην αρχική τους κατάσταση, αλλά προσθέτοντας ζουμί από φύκια σε δραστικά ραντίσματα το σοκ αυτό γίνεται αρκετά πιο ήπιο.

 

γ)Από πολλές εμπειρίες βιοκαλλιεργητών της Ευρώπης βγαίνει το συμπέρασμα ότι τα ζουμιά και εκχυλίσματα από φύκια προφυλάσσουν τα φυτά από πολλές ασθένειες από μύκητες. Διασταυρούμενες πληροφορίες μας περιγράφουν επιτυχίες σε αμπέλια, φράουλες, πατάτες κ.α.. Ιδιαίτερη επιτυχία υπάρχει σε προφύλαξη από βοτρύτη όπου ίσως να οφείλεται στα αμινοξέα που τα φύκια περιέχουν. Από τα έτοιμα εκχυλίσματα του εμπορίου χρειαζόμαστε δόσεις του 0.5% για ψέκασμα και 0.1% για πότισμα, ανάλογα με την συμπύκνωση που έχει το παρασκεύασμα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΜΕΡΟΣ ΙΙ

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΖΙΖΑΝΙΑ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ.

 

 

1.1 Datura stramonium L. (Τάτουλας) Οικ. Solanaceae

 

Χαρακτηριστικά

Πρόκειται για ένα δηλητηριώδες αγριόχορτο, που αποτελεί όμως πολύτιμη πηγή φαρμακευτικών ουσιών .

 

Χρήσεις

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σαν συγκαλλιέργεια στις κολοκυθιές και προστατεύει πολλά φυτά από το κολεόπτερο Popillia japonica. Ο καπνός από ξεραμένα φύλλα του τάτουλα ηρεμεί τις μέλισσες κατά τις διάφορες μελισσοκομικές επεμβάσεις, αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ. Αλλες χρήσεις του τάτουλα φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Datura stramonium, Τάτουλας,, οικ. SOLANACEAE
Γενικές πληροφορίες: Ξήρανση του υπέργειου φυτικού μέρους. Εκχύλιση σε νερό ή οινόπνευμα (μεθανόλη, αιθανόλη) για ψεκασμό, ή κονιορτοποίηση των ξερών ιστών για επίπαση.
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Alternaria tenuis

Ανθη

 

Αντιμυκητιακό

2.

Αφίδες

Φυλλα, καρποί

Υπέργεια μέρη

 

Εντομοστατικό

Εντομοκτόνο

3.

Aulacophora abdominalis

Φύλλα

 

Εντομοκτόνο

4.

Προνύμφες λεπιδοπτέρων

Υπέργεια μέρη

 

Εντομοκτόνο

5.

Cnaphalocrocis medinalis

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

6.

Colaphellus bowringi

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

7.

Ιος μωσαίκού της αγγουριάς    

Αντιβιωτική

8.

Curvularia penniseti

Ανθη

 

Μυκοστατικό

9.

Dysdercus cingulatus

Ολο το φυτό

 

Παρεμποδιστής αύξησης

10.

Helminthosporium sp.

Ανθη

 

Μυκοστατικό

11.

Linum usitatissimum

Φύλλα, σπόροι

 

Αλληλοπάθεια

12.

Προνύμφες διπτέρων

Φύλλα, καρποί

 

Εντομοστατικό

13.

Meloidogyne incognita

Φύλλα

 

Νηματωδοστατικό

14.

Meloidogyne javanica

Φύλλα

 

Νηματωδοστατικό

15.

Pericallia ricini    

Εντομοκτόνο

16.

Phydodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

17.

Pieris rapae

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

18.

Ιος πατάτας Χ    

Αντιβιωτικό

19.

Σκουλήκια του στελέχους του ρυζιού

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

20.

Τζιτζικάκια και ακρίδες του ρυζιού

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

21.

Rondotia menciana

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

22.

Spodoptera litura

Ολο το φυτό

 

Εντομοστατικό

23.

Έντομα αποθηκευμένων σπόρων

Φύλλα

 

Εντομοαπωθητικό

24.

Tanymecus dilaticollis

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

25.

Ιός του μωσαίκού του καπνού (TMV)    

Αντιβιωτικό

26.

Ιός του θαμνώδη νανισμού της τομάτας (ΤBSV)    

Αντιβιωτικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται στο φυτό τα παρακάτω αλκαλοειδή: υοσκίνη, υοσκιαμίνη (σε όλα τα φυτικά μέρη), σκοπολαμίνη (στους καρπούς και στα υπόγεια μέρη), ατροπίνη (στα φύλλα).

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Παρασκευή εντομοκτόνου από τα φύλλα και τους σπόρους. Αντιβιοτική- αντιμικροβιακή- αντισηπτική δράση σε καλλιέργειες εργαστηρίου. Σε εκτρεφόμενα ζώα, αντιμετώπιση μυκητιάσεων με τα φύλλα, νηματωδών με τους καρπούς, και ιώσεων με τα υπέργεια μέρη.

 

 

 

Τι υποδηλώνει

Ο Τάτουλας έχει ζωηρή ανάπτυξη σε εδάφη που η οργανική ουσία βρίσκεται στο στάδιο της αποσύνθεσης αλλά πραγματοποιείται κάτω από αναερόβιες συνθήκες. Ο λήθαργος του σπόρου διακόπτεται όταν επικρατεί δροσιά και υπάρχει αρκετή οργανική ουσία στο έδαφος, με παράλληλη μείωση της αερόβιας βακτηριακής δραστηριότητας (της δράσης και ανάπτυξης των ακτινομυκήτων και άλλων μικροοργανισμών), οπότε η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας παίρνει την αναερόβια κατεύθυνση και παράγει αιθάνιο και μεθάνιο. Αυτό συμβαίνει όταν καλλιεργείται το έδαφος αργά το φθινόπωρο ή όταν γίνονται όψιμα οργώματα την άνοιξη. Για παράδειγμα, όταν τα υπολλείματα καλλιέργειας καλαμποκιού (καλαμιά) ενσωματωθούν ακατέργαστα στο έδαφος σε μία υγρή περίοδο, είναι πολύ πιθανό να παρουσιαστεί ο τάτουλας σαν ζιζάνιο στην επόμενη καλλιέργεια. Σε συνθήκες σαν αυτές που περιγράφτηκαν παραπάνω, έχουμε διαθεσιμότητα υπερβολικής ποσότητας κοβαλτίου από το εδαφικό σύστημα. Η οργανική ουσία κατά την αποσύνθεση της ρυθμίζει τη διαθεσιμότητα του κοβαλτίου. Βέβαια αν το επίπεδο του ασβεστίου είναι ικανοποιητικό, αυτό από μόνο του θα εγγυηθεί μια διαφορετική κατεύθυνση της διαδικασίας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας.

 

1.2 Chenopodium album L. (Λουβουδιά) Οικ. Chenopodiaceae

Χαρακτηριστικά

Είναι ένα φυτό που σχετίζεται με την παρυσία του ανθρώπου και των καλλιεργειών.

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με τεράστιο αριθμό σπόρων οι οποίοι πέφτουν σε λήθαργο και διατηρούν τη βλαστικότητα τους για δεκαετίες. Αν και πολύ συνηθισμένο αγριόχορτο δεν είναι επιζήμιο. Αποθηκεύει υψηλής ποιότητας φώσφορο στους ιστούς του. Είναι στενός συγγενής με το σπανάκι και είναι κατάλληλο για λαχάνευση. Τα νεαρά βλαστάρια μπορούν να μαγειρευτούν και να φαγωθούν όπως το σπαράγγι. Είναι πιο πλούσιο σε βιταμίνη C από το σπανάκι, πολύ πιο πλούσιο σε βιταμίνη Α, αλλά όχι τόσο πλούσιο σε σίδηρο και κάλιο, αλλά παραμένει καλή πηγή θρεπτικών στοιχείων και ιδιαίτερα του ασβεστίου.

 

Χρήσεις

Διάφορες χρήσεις του χηνοποδιού φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Chenopodium album L. (Λουβουδιά) Οικ. Chenopodiaceae
Γενικές πληροφορίες: Εκχύλιση σε οινόπνειμα (αιθανόλη) για ψεκασμό
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Alternaria solani

Όλο το φυτό

Μυκοστατικό

2.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτιό

3.

Colletotrichum lindemuthianum

Χυμοί

 

Μυκοστατικό

4.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Απωθητικό

5.

Monilinia fructicola

Χυμοί

 

Μυκοστατικό

6.

Phyllobius oblongus

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

7.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

8.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

9.

Ιός πατάτας X

Χυμοί

 

Αντιβιωτικό

10.

Ιός του μωσαικού του καπνού

Φϋλλα

 

Αντιβιωτικό

11.

νεκρωτικός ιός του καπνού

Φύλλα

 

Αντιβιωτικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύεται στο φυτό το αλκαλοειδές Χηνοποδίνη

 

Βαθύρριζα φυτά όπως το χηνοπόδι φέρνουν στην επιφάνεια θρεπτικά στοιχεία από τα βαθύτερα στρώματα μέσω των βλαστών και των φύλλων. Όταν παραχωθούν τα φυτά ή μπουν στο κομπόστ, τα θρεπτικά στοιχεία γίνονται διαθέσιμα για τα επιπολαιόρριζα φυτά. Με αυτόν τον τρόπο εμπλουτίζεται το έδαφος με θρεπτικά στοιχεία οπότε δεν εξαντλείται από τη συνεχή καλλιέργεια και από τις απώλειες λόγω έκπλυσης τους.

.

 

Η συγκαλλιέργεια του με πατάτες είναι ιδιαίτερα ευνοική, και καλό είναι να επιτρέπεται η παρουσία του στον κήπο σε μέτριους αριθμούς, ειδικά όταν καλλιεργείται καλαμπόκι. Επίσης ευνοεί την ανάπτυξη του αγγουριού, της κολοκυθιάς, καρπουζιού, ενώ δίνει πρόσθετη ζωτικότητα σε άνθη όπως η ζίννια, μαργαρίτα και ο πανσές. Τα γουρούνια και οι κότες το αγαπούν στα νεαρά του στάδια. Αποτελεί πολύ καλό θρεπτικό υπόστρωμα για αρκετά έντομα, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν φυτο-παγίδα. Επίσης χρησιμοποιούμενο για ενσίρωση αποτελεί πολύτιμη πηγή θρεπτικών στοιχείων. Το καλλιεργούμενο βλήτο και το χηνοπόδι είναι εξαιρετικά για ενσίρωση γιατί και τα δύο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτείνη.

 

 

 

Τι υποδηλώνει

Το αγριόχορτο αυτό απεικονίζει την καλή θρεπτική κατάσταση του εδάφους. Εγκαθίσταται σε πλούσια και γόνιμα εδάφη, με σωστά χωνεμένο χούμο. Το αγριόχορτο φυτρώνει σε εδάφη που η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας προχωράει στη σωστή κατεύθυνση, και έχουμε αποδέσμευση καλής ποιότητας και αξιόλογης ποσότητας θρεπτικών στοιχείων. Είναι δείκτης ιδανικών συνθηκών παραγωγής σε βιολογικά ενεργό εδαφικό σύστημα. Δεν υπάρχει πρόβλημα κακής στράγγισης και συσσώρευσης νερού όπου εμφανίζονται τόσο το χηνοπόδι όσο και το καλλιεργούμενο βλήτο. Τα αγριόχορτα αυτά είναι η καλύτερη δυνατή εργαστηριακή ανάλυση όσον αφορά τον αφομοιώσιμο φώσφορο που απελευθερώνεται για τις ημερήσιες ανάγκες των φυτών. Όπου φυτρώνει χηνοπόδι κάθε χρόνο, δεν υπάρχει ανάγκη για αγορά και προσθήκη φωσφορικών λιπασμάτων. Δεν υπάρχει λόγος να αγοραστεί κάλιο ή να αυξηθούν τα επίπεδα του ακόμα και αν ο έλεγχος (ανάλυση) του εδάφους υποδηλώνει ότι το απόθεμα αφομοιώσιμων θρεπτικών στοιχείων δεν είναι το μέγιστο.

Από την άλλη πλευρά κανένα από τα δύο παραπάνω αγριόχορτα δεν έχει αρνητικές επιδράσεις στις καλλιέργειες από την απελευθέρωση αυξητικών ουσιών. Αντίθετα δημιουργείται σχέση συμβίωσης μεταξύ των αγριοχόρτων που αναφέρονται και της πλειοψηφίας των καλλιεργούμενων φυτών. Οι καλλιέργειες πατάτας είναι που προσβάλλονται πολύ από το χηνοπόδι, όταν οι συνθήκες στο έδαφος δεν ευνοούν την ανάπτυξη της καλλιέργειας. Αλλιώς το πολύ ισχυρό ριζικό σύστημα της πατάτας εμποδίζει τη βλάστηση του αγριοχόρτου. Η προσθήκη καλιούχων και φωσφορικών λιπασμάτων στο έδαφος δεν επιδρά στην ανάπτυξη αυτού του φυτού. Το χηνοπόδι και το καλλιεργούμενο βλήτο βρίσκονται στην κορυφή της ομάδας των ζιζανίων όσον αφορά την ικανότητα τους να φυτρώνουν σε ποικίλες εδαφικές συνθήκες. Το χλωριούχο κάλιο, τα αζωτούχα λιπάσματα, και το μαγνήσιο είναι παράγοντες που ευνοούν την διάδοση του αγριοχόρτου περισσότερο από το κανονικό.

 

1.3 Amaranthus spp. (Βλήτα) Οικ. Amaranthaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσια αγριόχορτα που αναπαράγονται με σπόρους. Το A. retroflexus μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε αμπελώνες, σε δενδρώδεις ή άλλες καλλιέργειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το A. hybridus έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα σε σίδηρο από όλα τα λαχανικά εκτός από τον μαϊντανό. Έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτείνη, βιταμίνη C και σχεδόν την ίδια ποσότητα βιταμίνης Α σε σχέση με το πατζάρι με το οποίο είναι μακρινοί συγγενείς.

 

Χρήσεις

Δεν είναι και τόσο αντιπαθητικά αγριόχορτα αφού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τροφή για κατοικίδια ζώα, όταν είναι τρυφερά. Τα γουρούνια τα λατρεύουν όταν είναι σε νεαρό-χυμώδες στάδιο, αλλά τα αποφεύγουν καθώς ωριμάζουν. Φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται ότι το ώριμο βλήτο περιέχει νιτρικά τα οποία με τη δράση ενζύμων του οργανισμού μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση. Το ίδιο μπορεί να συμβει και στον άνθρωπο.

Η συγκαλλιέργεια του A. retroflexus με κρεμύδια και καλαμπόκι είναι πολύ ευνοϊκή. Το τραχύ βλήτο κάνει τη μελιτζάνα, πιπεριά και την τομάτα πιο ανθεκτικές σε προσβολές από έντομα . Τέλος, ενδύκνειται η συγκαλλιέργεια του με καρότα, ραπάνια, κοκκινογούλι, μπατζάρι, ενώ βελτιώνει τις αποδόσεις της πατάτας. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις πρέπει να διατηρείται σε μέτρια επίπεδα έτσι ώστε να μην πνίγει τα καλλιεργούμενα φυτά. Διάφορες χρήσεις του A. retroflexus φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Amaranthus retroflexus Βλήτο οίκ. AMARANTHACEAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Hyphantria cunea

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

3.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

4.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

5.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

 

Για τον Amarantus hybridus : Botrytis cinerea, Μυκοστατικό, Άνθη και τριχίδια, Βρίσκεται σε εδάφη που νεροκρατούν.

 

Τι υποδηλώνει

Τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται το A. blitoides είναι ισορροπημένα. Η χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και κάποια περίοδος ξηρασίας πυροδοτούν τη βλάστηση του. Σε αντίθεση με άλλα συγγενικά είδη της οικογένειας των Αμαρανθίδων (βλήτα), το συγκεκριμένο είδος βλαστάνει σε αμμώδη εδάφη. Επιπλέον, στα εδάφη όπου συναντάμε αυτό το βλήτο το κάλιο και το μαγγάνιο είναι σε σχετικά υψηλό ποσοστό και σε ακόμα υψηλότερο είναι ο σίδηρος. Ομοίως και για τον ψευδάργυρο. Στην πραγματικότητα, η χαμηλή υγρασία είναι λόγος εμφάνισης του αγριοχόρτου παρά η διατάραξη των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος.

Σε αντίθεση με το Αmaranthus blitoides, η παρουσία του A. hybridus υποδηλώνει μερικά προβλήματα γονιμότητας-χαμηλό επίπεδο ασβεστίου και φωσφόρου, υψηλά επίπεδα καλίου και χαλκού, και μηδαμινή δράση αερόβιων βακτηρίων λόγω της ύπαρξης σκληρού ασβεστολιθικού στρώματος (κρούστα), χαμηλής υγρασίας, χαμηλής περιεκτικότητας σε οργανική ουσία, και τέλος χαμηλού πορώδους.

H παρουσία του A. retroflexus δηλώνει μη κανονική αναλογία ασβεστίου και καλίου (υψηλό ποσοστό καλίου και χαμηλό ποσοστό ασβεστίου), με επιπτώσεις στην οργανική ουσία. Τα σύμπλοκα του φωσφόρου χρειάζονται προσοχή όταν εμφανίζεται το αγριόχορτο αυτό. Συναντάται σε διαταραγμένα εδάφη, οπουδήποτε, και είναι ένα φυτό αξιόλογο για την ικανότητα του να αντλεί θρεπτικά στοιχεία από το υπέδαφος, ενώ παράλληλα χαλαρώνει τα βαθύτερα στρώματα του εδάφους.

 

Η ύπαρξη συνθετικών ουσιών στο έδαφος και διαφόρων αλάτων χλωριούχου καλίου και μαγνησίου και οι αχώνευτες κοπριές, συχνά συνεισφέρουν στην εξάπλωση του αγριοχόρτου.

 

 

 

 

1.4 Equisetum arvense (Πολυκόμπι), Οικ. Equisetaceae

Χαρακτηριστικά

Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα που καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση και σε μεγάλο βάθος, και στα οποία αποταμιεύει υδατάνθρακες για τις μελλοντικές του ανάγκες. Το Equisetum arvense έχει την ικανότητα να αποθηκεύει κοβάλτιο, και διαφέρει από άλλα συγγενικά του είδη που δεν έχουν τις ιδιότητες που περιγράφονται παρακάτω. Τα τελευταία εμφανίζουν κατά μήκος των βλαστών τους σκούρους δακτύλιους που δημιουργούνται από μικρά μαύρα φύλλα.

 

Χρήσεις

Το πολυκόμπι περιέχει στο φυτικό του σώμα διοξείδιο του πυριτίου που φτάνει το 80% της στάχτης του (ξηρής μάζας). Σύμφωνα με τον Kervran το διοξείδιο του πυριτίου μετατρέπεται σε ασβέστιο, κάνοντας το οργανικό πυρίτιο του αγριοχόρτου, πραγματικά πολύτιμο.. Για την ώρα είναι αρκετό να επαναληφθεί το πόρισμα του ότι: “Είναι γνωστό ότι οι αγελάδες μπορούν να αποβάλλουν με το γάλα περισσότερο ασβέστιο από όσο καταναλώνουν χωρίς να παρουσιάσουν έλλειψη ασβεστίου. Αυτό οφείλεται στην κατανάλωση χλωρής φυτικής μάζας, μιας και τα φρέσκα, χλωρά λαχανικά περιέχουν μεγάλο ποσοστό πυριτίου, το οποίο μπορεί να μετατραπεί σε ασβέστιο μέσα στον οργανισμό”. Επίσης οι μητέρες που θηλάζουν μπορούν να διορθώσουν το διαιτολόγιο τους προσθέτοντας μικρές ποσότητες πολυκόμπι στο φαγητό τους για να αποφύγουν την έλλειψη ασβεστίου.

Το πολυκόμπι χρησιμοποιείται για την παρασκευή εκχυλισμάτων. Στη βιοδυναμική γεωργία φτιάχνεται εκχύλισμα από πολυκόμπι (0.5-2% κ.β.) βράζοντας το χόρτο σε νερό για 10-15 λεπτά. Εναλλακτικά μπορούμε να αφήσουμε το αποξηραμένο πολυκόμπι μέσα σε ένα δοχείο με νερό σε αναλογία 0,5-2% κ.β. για 10 ημέρες, σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και στη συνέχεια να στραγγίσουμε. Το εκχύλισμα του αραιώνεται σε πενταπλάσια ποσότητα νερού και ψεκάζεται. Βοηθά στην αντιμετώπιση μυκήτων και ιδιαίτερα του εξώασκου σε ροδακινιές και χρησιμοποιείται για ψεκασμό εναντίον παθογόνων μυκήτων (ωιδίων, υγρών σήψεων) σε σταφύλια, λαχανικά, άνθη, και άλλα οπορωφόρα Αν και δεν είναι τόσο δυνατό όσο ο βορδιγάλλειος πολτός, στην αντιμετώπιση μυκήτων, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη βιοδυναμική γεωργία αναφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα από τη χρήση του. Επίσης επηρεάζει και ενεργοποιεί τη ζωή στο έδαφος. Όμως υπογραμμίζουν ότι δεν πρέπει να χορηγείται πριν την πρώτη φάση της μόλυνσης από το μύκητα, και να λαμβάνεται μέριμνα για την αποφυγή ύπαρξης υγρών συνθηκών στο περιβάλλον των μολυσμένων φυτών. Η δραστική ουσία του εναντίον των μυκήτων και των ασθενειών είναι το μεγάλο ποσοστό διοξειδίου του πυριτίου που περιέχει στους βλαστούς. Εάν σε χαμηλή φωτιά κάψουμε ένα κομάτι βλαστού, όταν θα εχουν εξαφανισθεί όλα τα οργανικά υλικά του, τότε μπορούμε να παρατηρήσουμε τον λευκό σκελετό του φυτού που αποτελείται από οξείδια του πυριτίου και είναι η πραγματική δομή των τρυφερών βλαστών. Πολλά βιβλία αναφέρουν το πολυκόμπι σαν δηλητηριώδες φυτό για τα αγροτικά ζώα. Έχει όμως χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία ηπατικών διαταραχών σε βοοειδή, άλογα και σκύλους.

Σπανίως θεωρείται σαν πρόβλημα αυτό το αγριόχορτο. Σε αυτό το φυτό δεν έχει δοθεί η προσοχή που θα έπρεπε. Έχει διαπιστωθεί ότι τα κύτταρα των φυτών που ψεκάζονται με το εκχύλισμα ισχυροποιούνται. Επίσης η ύπαρξη του πυριτίου πάνω σε φυτά που έχουν ψεκαστεί συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη απορρόφηση του ηλιακού φωτός όταν οι συνθήκες είναι υγρές, με αποτέλεσμα να δυσχερένεται η ανάπτυξη παθογόνων μυκήτων. Τέλος το διοξείδιο του πυριτίου είναι ισχυρότατο εντομοκτόνο με τη μορφή αερογέλης.

Άλλες χρήσεις του Equisetum arvense φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

Ονομα φυτού: Equisetum arvense Πολυκόμπι οίκ. EQUISETACEAE
Γενικές πληροφορίες:
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Piieris rapae

Όλο το φυτό

 

Εντομοστατικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται σε όλο το φυτό τα αλκαλοειδή: Μεθοξυπυριδίνη, Νκοτίνη, Παλουςτρίνη

 

 

Τι υποδηλώνει.

Η εμφάνιση του υποδηλώνει ελλιπεί αποστράγγιση και ελαφρά όξινο έδαφος. Προτιμά αμμώδη ή χαλικώδη εδάφη με υψηλά επίπεδα εδαφικής υγρασίας αλλά μπορεί να επιβιώσει και σε ένα ξηρό καλοκαίρι. Η ύπαρξη του συνδυάζεται γενικά με το υψηλό επίπεδο άνθρακα στην οργανική ουσία του εδάφους. Η καλλιέργεια σιτηρών περιορίζει την ανάπτυξη του αγριόχορτου.

 

 

1.5 Sorgum halepense L. (Βέλιουρας) Οικ. Graminae

Χαρακτηριστικά

Είναι ένα πολυετές αγριόχορτο το οποίο αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με ριζώματα. Το θυσανωτό ριζικό του σύστημα του επιτρέπει να αναπαράγεται παντού με ελάχιστους εώς καθόλου γεωγραφικούς περιορισμούς.

 

Χρήσεις

Μερικές χρήσεις του βέλιουρα φαίνονται στον ακόλουθο πίνακα:

Ονομα φυτού: Sorghum halepense Βέλιουρας οίκ. GRAMINAE
Γενικές πληροφορίες: Υδατικό εκχύλισμα
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Amaranthus retroflexus Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα  

Αλληλοπάθεια

2.

Aristida aligantha

Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα

 

Αλληλοπάθεια

3.

Bromus japonicus

Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα

 

Αλληλοπάθεια

4.

Bromus tectorum

Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα

 

Αλληλοπάθεια

5.

Digitaria sanguinalis

Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα

 

Αλληλοπάθεια

6.

Setaria viridis

Ρίζες, Ριζώματα, Φύλλα

 

Αλληλοπάθεια

 

 

Τι υποδηλώνει

Η εξάπλωση του βέλιουρα είναι μια ένδειξη αλληλεπίδρασης εντομοκτόνων, χλωριούχου καλίου (KCL), συμπλόκων ψευδαργύρου και συμπίεσης του εδάφους. Σε τέτοια εδάφη το επίπεδο του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλό. Αναερόβια βακτήρια κυριαρχούν, υποδεικνύωντας φτωχή αποσύνθεση των οργανικών υπολλειμμάτων και κακή αποστράγγιση. Αναμένεται να παρουσιαστούν προβλήματα με τη διάθεση αλουμινίου σε βαριά αργιλώδη εδάφη. Το πορώδες και η οργανική ουσία του εδάφους αναμένονται να είναι χαμηλά. Το κάλιο, το βόριο και το θείο είναι σε υψηλά επίπεδα, με το μαγνήσιο, το χαλκό, τον ψευδάργυρο, το χλώριο και το σελήνιο σε υψηλά ποσοστά και περίπλοκες σχέσεις. Όταν φυτρώνουν αγριόχορτα όπως αυτό, απλά σημαίνει ότι το έδαφος δεν έχει μύκητες που να ευνοούν τις εμπορεύσιμες καλλιέργειες. Αυτό σημαίνει ότι η καλλιέργεια είναι σε μειονεκτική θέση, και το αγριόχορτο σε πλεονεκτική. Αρχικά εγκαθίσταται και μετά γίνεται ένας τρομερός ανταγωνιστής σε κάθε καλλιέργεια δημητριακών ή βοσκότοπο.

Το αγριόχορτο προτιμάει εξαντλημένα εδάφη και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Επίσης φυτρώνει σε εδάφη, με χαμηλό επίπεδο ασβεστίου ανεξαρτήτως του PH του εδάφους. Εάν υπάρχει έντονη βιολογική δραστηριότητα και οι οργανισμοί που κάνουν την αποσύνθεση είναι οι κατάλληλοι, τότε το αγριόχορτο δεν αναπτύσσεται. Το επίπεδο του σιδήρου στο έδαφος επηρεάζει την παρουσία του αγριόχορτου. Επίσης βλαστάνει σε καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου. Οι περισσότερες καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου έχουν ανισόρροπο σύστημα PH, υπερβολικό σίδηρο, χαμηλό μαγνήσιο ή η αναλογία των δύο παραπάνω έχει διαταραχθεί.

 

 

1.6 Setaria spp. (Σετάρια) Οικ. Graminae

Χαρακτηριστικά

Ετήσια αγριόχορτα που αναπαράγονται μόνο με σπόρους σε καλλιεργούμενες εκτάσεις και γύρω από αυτές.

 

Χρήσεις

Το ριζικό σύστημα της σετάριας ασκεί αλληλοπαθητικές επιδράσεις στα άλλα φυτά.

 

Τι υποδηλώνει

Όταν το έδαφος κατεργάζεται με βαριά μηχανήματα και είναι βρεγμένο, τότε υπάρχει κίνδυνος συμπίεσης των υποεπιφανειακών στρωμάτων του. Τα βαριά μηχανήματα σχεδόν πάντα συνεισφέρουν σε αυτή την συμπίεση. Ακόμα και αν δουλεύεται το έδαφος με ένα ελαφρύ δίσκο, οι τροχοί του ελκυστήρα το συμπιέζουν σε βάθος 15cm-1m. Αν τα εδάφη είναι και πλούσια σε οργανική ουσία (οπότε υπάρχει αφθονία χουμικών οξέων), τότε παρατηρείται απουσία αέρα και παράλληλα αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα το οποίο δεν μπορεί να διαφύγει από το έδαφος λόγω της συμπίεσης. Αυτό το φαινόμενο ενεργοποιεί τη διαδικασία βλάστησης της σετάριας.

Η κυκλοφορία ελκυστήρων στο χωράφι συμπιέζει το έδαφος και αφαιρεί τον αέρα που υπάρχει στους πόρους του με αποτέλεσμα όταν ξεραίνεται, το έδαφος να είναι πολύ σκληρό. Και πάλι ευνοείται η ανάπτυξη της σετάριας. Έτσι εξηγείται γιατί το αγριόχορτο εμφανίζεται όψιμα κατά την καλλιεργητική περίοδο μετά την τελική καλλιέργεια του εδάφους.

Οι συνθήκες που θα επικρατήσουν την άνοιξη κατά την προετοιμασία του εδάφους για σπορά ή φύτευση παίζουν πρωταρχικό ρόλο στην επιλογή των αγριόχορτων που θα εμφανισθούν. Αν το έδαφος σβαρνισθεί την άνοιξη, αφεθεί περίπου μια βδομάδα για να αναπαυθεί και μετά ξανασβαρνισθεί, τότε σε κάθε σβάρνισμα οι σπόροι των αγριοχόρτων δέχονται από το φως το ερέθισμα να βλαστήσουν. Αρκεί ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου έκθεσης του σπόρου στο φως για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία βλάστησης. Το ίδιο συμβαίνει και με το ανοιξιάτικο όργωμα. Όσο πιο πολλές φορές γίνει η κατεργασία του εδάφους, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η αντιμετώπιση των αγριοχόρτων.

Ένα επιπλέον πέρασμα μπορεί να δημιουργεί μια άριστη σποροκλίνη, αλλά αυτό το πράγμα δεν είναι το κύριο αντικείμενο για τη σωστή διατροφή των καλλιεργειών και την αύξηση της παραγωγής. Πολλές φορές μετά τη βλάστηση επικρατεί κρύος και υγρός καιρός. το έδαφος βρέχεται και παραμένει κρύο για αρκετές βδομάδες. Αυτό εμπεριέχει πολλούς κινδύνους. Το τελευταίο πέρασμα θρυματίζει υπερβολικά το έδαφος. Όταν περάσει η σύντομη κακοκαιρία έχει ήδη δημιουργηθεί κρούστα πάνω στο έδαφος ή κάτω από την επιφάνεια του. Σε αυτή τη φάση η σετάρια καθώς επίσης και πολλά αγροστώδη αγριόχορτα π.χ. Cyperus esculentus ή Echinochloa crusgalli λαμβάνουν την εντολή της βλάστησης.

Αν όμως γίνει και προσθήκη αζωτούχων λιπασμάτων, χλωριούχου καλίου και αλάτων χημικής ή οργανικής προέλευσης τότε ευνοείται περισσότερο η σετάρια. Από τότε που διαδόθηκαν τα αζωτούχα λιπάσματα η σετάρια επεκτάθηκε σε μεγάλη γεωγραφική έκταση. Η μηχανική κατεργασία του εδάφους και η καταστροφή των βασικών χαρακτηριστικών του επιταχύνει την διάδοσή της. Η άνυδρη αμμωνία είναι ένας σίγουρος τρόπος για να πολλαπλασιάζεται αυτό το αγριόχορτο. Το κάλιο και το μαγνήσιο είναι πολύ υψηλά στο έδαφος. Ίχνη σεληνίου δραστηριοποιούν το αγριόχορτo, το οποίο αντέχει σε υψηλά επίπεδα αλουμινίου στο περιβάλλον.

 

 

1.7 Avena fatua L. (Αγριοβρώμη) Οικ. Graminae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις καλλιέργειες. Όταν παρουσιάζεται σε καλλιέργεια σιταριού, οι σπόροι ωριμάζουν πρίν το σιτάρι και πέφτουν στο έδαφος πριν την συγκομιδή. Αφού δεν απομακρύνονται από το χωράφι διαιωνίζεται η παρουσία του αγριοχόρτου.

 

 

 

Τι υποδηλώνει

Η εμφάνιση του σχετίζεται με εδάφη που είναι υγρά και έχουν κακή στράγγιση.

Επίσης εμφανίζεται όταν στην σποροκλίνη επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, εμφανίζεται κρούστα εδάφους στην επιφάνεια και χαμηλό πορώδες, με αποτέλεσμα την αύξηση της επιφανειακής τάσης των εδαφικών συσσωματωμάτων. Σχεδόν κάθε χωράφι έχει περιοχές που οι συνθήκες του εδάφους ευνοούν την ανάπτυξη της αγριοβρώμης. Και πάλι το PH αναμένεται ότι επιδρά στη σωστή στράγγιση της συγκεκριμένης περιοχής. Υγρά εδάφη αποφράσσονται εύκολα με κάποια έντονη βροχόπτωση. Όποιος μπει στον κόπο να κάνει ανάλυση εδάφους όπου εμφανίζεται η αγριοβρώμη, συνήθως ανακαλύπτει έλλειψη ασβεστίου, χαμηλό επίπεδο μαγνησίου, υψηλό νάτριο και κάλιο. Υπάρχουν πολλά χωράφια με 100-200 κιλά νατρίου ανά στρέμμα.

 

 

1.8 Echinochloa crusgalli (Μουχρίτσα), οίκ. Graminae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εκτός από τις περιοχές εναπόθεσης απορριμάτων εμφανίζεται και σε καλλιεργούμενες εκτάσεις.

 

Τι υποδηλώνει

Όπου το αγριόχορτο κυριαρχεί, το κάλιο βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα ενώ η παρουσία του σημαίνει ότι και άλλα στοιχεία βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, όπως το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, το θείο, το βόριο, το χλώριο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος και ο χαλκός. Το αγριόχορτο ευνοείται από ανεπαρκή επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου. Επίσης ευνοείται σε εδάφη φτωχά σε οργανική ουσία και χούμο, όπου παρατηρείται καθίζηση των λεπτών τεμαχιδίων του εδάφους και σχηματισμός υποεπιφανειακής κρούστας.

 

Χρήσεις

Διάφορες χρήσεις της μουχρίτσας φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Echinochloa crus-galli Μουχρίτσα, οίκ. POACEAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Nilaparvata lugens

Φύλλα

 

Εντομοστατικό

3.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Πρόκειται για δηλητηριώδες αγριόχορτο

 

 

 

1.9 Abutilon theophrastii, (Αγριοβαμβακιά), οίκ. Malvaceae

Χαρακτηριστικά

Είναι ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους, συνήθως σε καλλιεργούμενα εδάφη αλλά και οπουδήποτε αλλού εκτός από λιβάδια με γρασίδι ή χλοοτάπητες.

 

Τι υποδηλώνει

Η εμφάνιση του αβούτιλου είναι ένα πρώιμο σημάδι με ιδιαίτερη σημασία. Δηλώνει ότι η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας έχει πάρει λάθος κατεύθυνση, και παράγεται μεθάνιο αντί για διοξείδιο του άνθρακα. Ο ελεύθερος φώσφορος έχει δεσμευτεί, και οι αναερόβιοι μικροοργανισμοί έχουν αδρανοποιηθεί. Σε εδάφη που εμφανίζεται το αβούτιλο υπάρχει πρόβλημα με τον άνθρακα. Επίσης η λίπανση με χημικά λιπάσματα που περιέχουν κάλιο και νιτρικά ιόντα οδηγεί στην εμφάνιση αυτού του αγριοχόρτου. Τα ζιζανιοκτόνα επίσης ευνοούν την διατήρηση της παρουσίας του.

Όταν εμφανιζεται η αγριοβαμβακιά, έχουμε χαμηλό φώσφορο ή τα στοιχεία είναι δεσμευμένα. Αντίθετα το κάλιο και το μαγνήσιο είναι σε υψηλά επίπεδα όπως και το σελήνιο. Όταν κυριαρχούν αναερόβιες συνθήκες, το μαγγάνιο, ο σίδηρος, το θείο, ο χαλκός, το βόριο και το χλώριο αποδεσμεύονται και παρουσιάζουν υψηλή διαθεσιμότητα. Η μείωση της περιεκτικότητας σε χούμο, το χαμηλό πορώδες και η χαμηλή ταχύτητα αποσύνθεσης, μεταφράζονται σε υψηλή υγρασία, οπότε έχομε κολλώδη εδάφη και με παρουσία κρούστας, καθώς επίσης και απελευθέρωση αργιλίου. Παράλληλα εμφανίζεται και υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε άλατα.

 

Χρήσεις

Οι χρήσεις του φυτού αναφέρονται αναλυτικά στον παρακάτω πίνακα.

Ονομα φυτού: Abutilon theophrastiι, Αγριοβαμβακιά, οίκ. MALVACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευάζεται εκχύλισμα του φυτού με νερό και Πετρελαικό αιθέρα.
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Attagenus piceus

Κορφές, Βλαστάρια

 

Αντιορεκτικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους σπόρους

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Είναι δηλητηριώδες αγριόχορτο. Τα φύλλα και οι σπόροι έχουν αλληλοπαθητική δράση

 

 

1.10 Portulaca oleracea, (Γλυστρίδα), οίκ. Portulacacea

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Ο έλεγχος του αγριοχόρτου είναι απλός στα νεαρά στάδια αλλά ακόμα και αν ξεριζωθεί το φυτό, παραμένει ζωντανό και παράγει σπόρους.

Δεν είναι ανεπιθύμητο αγριόχορτο αφού λαχανεύεται και μπορεί να μαγειρευτεί όπως το σπανάκι, ενώ έχει μια ελαφρά όξινη γεύση. Είναι αξιοσημείωτο ότι αν και η γλυστρίδα αποτελείται σε ποσοστό 92,5% από νερό, περιέχει 3,5 χιλιοστογραμμάρια σιδήρου στα 100 γραμμάρια φυτικής μάζας, και είναι η μεγαλήτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο, μετά τον μαιντανό.

 

Χρήσεις

Χρησιμοποιείται καμιά φορά για σαλάτα. Τα γουρούνια και τα κοτόπουλα το αγαπούν.

Ονομα φυτού: Portulaca oleracea ΓΛΥΣΤΡΙΔΑ οίκ. PORTULACACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή υδατικού εκχυλίσματος
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Drechslera oryzae

Φύλλα

 

Μυκοστατικό

3.

Meloydogine incognita

Φύλλα

 

Νηματωδοστατικό

4.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

5.

Επιζήμια ζώα όπως αρουραίοι    

Αντι- ζωίφια

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στα τριχίδια του φυτού

 

 

 

Τι υποδηλώνει

Οι σπόροι δεν μπορούν να εγκατασταθούν και να δώσουν ένα νέο φυτό εάν δεν υπάρχει ισορροπία στην ικανότητα εναλλαγής κατιόντων, και το PH έχει ρυθμιστεί σωστά με ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο στις σωστές αναλογίες. Ακόμα πιο σημαντικός είναι ο αερισμός του εδάφους. Η Ι.Ε.Κ. είναι πολλές φορές δύσκολο να ενεργοποιηθεί διότι τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται αυτό το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα καλίου και μαγνησίου. Επίσης έχομε υψηλή αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού. Αντίθετα όπου εμφανίζεται το αγριόχορτο έχομε χαμηλό επίπεδο του ασβεστίου και των φωσφορικών αλάτων. Οι αερόβιοι οργανισμοί βγαίνουν εκτός λειτουργίας κάτω από συνθήκες χαμηλού πορώδους του εδάφους και χαμηλής υγρασίας. Ως εκ΄τούτου έχομε οξίνηση του εδάφους από την αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού.

Η γλυστρίδα έχει ιδιαίτερη προτίμηση σε καλά καλλιεργημένα εδάφη, και συναντάται συνήθως σε κήπους.

Η παρουσία της γλυστρίδας κοντά σε τριανταφυλλιές τις βοηθά εναντίον των κολεοπτέρων που τις προσβάλουν.

1.11 Digitaria sanguinalis, (Αιματόχορτο) οίκ. Graminae

Χαρακτηριστικά

Εξαπλωμένο σε κήπους αμπελώνες, αγρούς με καλαμπόκι, σε δρόμους. Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με υπόγειους βλαστούς. Το αγριόχορτο ξεραίνεται με τις πρώτες παγωνιές.

 

Τι υποδηλώνει

Η εμφάνιση του δηλώνει ότι το έδαφος είναι φτωχό σε ασβέστιο και ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει την έναρξη της αποσύνθεσης από τους ακτινομύκητες.

 

Χρήσεις

Το αιματόχορτο είναι αλληλοπαθητικό φυτό και αντιμετωπίζει με επιτυχία τα εξής φυτά:

Ονομα φυτού: Digitaria sanguinalis, Αιματόχορτο, οίκ. GRAMINAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Amaranthus retroflexus

Υπόγειο μέρος

 

Αλληλοπάθεια

2.

Ambrosia elatior

Υπόγειο μέρος

 

Αλληλοπάθεια

3.

Aristida oligantha

Υπόγειο μέρος

 

Αλληλοπάθεια

4.

Bromus japonicus

Υπόγειο μέρος

 

Αλληλοπάθεια

 

 

 

1.12 Convolvulus spp., Περιπλοκάδα, οίκ. Convolvulaceae

Χαρακτηριστικά

Convolvulus sepium, C. arvensis

 

Εμφανίζεται σε πολλά είδη καλλιεργειών (λαχανοκομικές, δενδροκομικές κτλ) αλλά και σε τοποθεσίες με ανοικτή βλάστηση (άκρες δρόμων, σωρούς άμμου, θέσεις απόρριψης απορριμάτων).

Είναι πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα. Είναι πολύ στενός συγγενής με το Convolvulus arvensis. Πρόκειται για αναριχώμενα φυτά που επιβιώνουν σχεδόν παντού, ακόμα και σε διαβρωμένες πλαγιές λόφων, οι οποίες έχουν καλά στραγγίσει και το έδαφος είναι ξηρό.

 

Τι υποδηλώνει

Αναπτύσσεται σχεδόν σε όλα τα εδάφη ιδιαίτερα σε ξηρά ζεστά και ελαφριά εδάφη με διαπερατό υπέδαφος.

Αποτελεί χαρακτηριστικό δείκτη λανθασμένης πορείας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας, και της υπερβολικής συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων στο έδαφος. Η παρουσία σωρών από άχυρα ή κοπριάς, και γενικά η συσσώρευση όγκου οργανικής ουσίας σε ένα μέρος προκαλεί την παραπάνω κατάσταση και ευνοεί την εγκατάσταση και εξάπλωση της περικοκλάδας. Το αγριόχορτο, αρέσκεται σε άφθονα χουμικά υλικά, στα οποία όμως επικρατεί ανταγωνιστική σχέση. Όμως ακμάζει και σε εδάφη διαβρωμένα και με ελάχιστο χούμο, ο οποίος δεν μπορεί να καθοδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση την αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου, του φωσφόρου, και το χαμηλό pH, αποτελούν σημεία αναφοράς του αγριόχορτου. Τα επακόλουθα είναι η δημιουργία κολλώδους εδάφους και ο σχηματισμός κρούστας. Τα περισσότερα αναριχώμενα αγριόχορτα έχουν την ικανότητα να βλαστάνουν ταχύτατα, ενώ τα ριζώματα τους εξαπλώνονται και κυριαρχούν σε όλο το εδαφικό σύστημα. Η εξάπλωση τους δρα δυσμενώς όχι μόνο στην ανάπτυξη άλλων φυτών αλλά και στους οργανισμούς του εδάφους. Τέτοιες συνθήκες μπορεί να εμφανισθούν σε εδάφη με υψηλή Ι.Α.Κ. (αργιλώδη) μέχρι και σε εδάφη με χαμηλή ΙΑΚ (αμμώδη). Σε εδάφη με υψηλή ή χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Το κοινό χαρακτηριστικό τους όμως είναι ότι όλα, επιβάλουν περιορισμούς στην σωστή αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τέτοια εδάφη είναι ανίκανα να διαχειρισθούν σωστά τις χουμικές ισορροπίες και συστήματα. Σαν αποτέλεσμα της λανθασμένης αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας είναι η δημιουργία ενός ανισόρροπου ορμονικού-ενζυμικού συστήματος που οδηγεί στην ανικανότητα του εδάφους να εφοδιάζει σωστά τα φυτά με θρεπτικά στοιχεία.

Οι λόγοι που δημιουργούν την παραπάνω κατάσταση σχετίζονται με ξερή και βιολογικά αδρανής οργανική ουσία, πράγμα που οφείλεται σε ξηρό φθινόπωρο, είτε σε υγρή άνοιξη. Αυτή η κατάσταση συμπληρώνεται με την ελλιπή καλλιέργεια του εδάφους και τη συμπίεση του. Οι παράμετροι που σχετίζονται με την κατάσταση αυτή είναι το pH το είδος των κολλοειδών της αργίλου, (δομή), καθώς επίσης η ικανότητα αποστράγγισης και αερισμού του εδάφους και ιδιαίτερα των οργανικών υλικών.

 

Χρήσεις

Η περιπλοκάδα χρησιμοποιείται για την παρασκευή εκχυλίσματος με αλκοόλη ο που έχει κυρίως εντομοκτόνο και εντομοαπωθητική δράση. Οι χρήσεις της φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί.

Ονομα φυτού: Convolvulus arvensis οίκ. CONVOLVULACEAE
Γενικές πληροφορίες: Δημιουργία εκχυλίσματος με αλκοόλη
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Aedes aegypti

Όλο το φυτό

 

Εντομοκτόνο

2.

Agrobacterium tumefaciens

Υπόγειο μέρος, βλαστοί, φύλλα, χυμοί

 

Βακτηριοστατικό

3.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

4.

Cassida nebulosa

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

5.

Erwinia carotovora

Βλαστοί, φύλλα, χυμοί

 

Βακτηριοστατικό

6.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

7.

Phyllobius oblongus

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

8.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

9.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

10.

Tanymecus dilaticollis

Φύλλα

 

Αντιορεκτικ

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Πρόκειται για δηλητηριώδες αγριόχορτο

 

 

 

 

 

 

1.13 Xanthium spp. οίκ. Asteraceae

Χαρακτηριστικά

Είναι ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Το αγριόχορτο αυτό περιέχει δηλητήριο στις κοτυληδόνες του. Υπάρχουν και άλλα συγγενικά είδη του αγριόχορτου και συχνά είναι δύσκολος ο διαχωρισμός τους. Όμως από την άλλη πλευρά δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες.

 

Χρήσεις

Με σωστή παρατήρηση του αγριόχορτου, ο καλλιεργητής μπορεί να βγάλει το συμπέρασμα ότι δεν χρειάζεται να λιπάνει με φωσφορικά.

Ονομα φυτού: Xanthium pennsyllvnicum οίκ. ASTERACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή εκχυλίσματος με βανζίνη
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Ceratocystis ulmi

Φύλλα

 

Μυκοστατικό

2.

Fusarium oxysporum

Φύλλα

 

Μυκοστατικό

 

Ονομα φυτού: Xanthum spinosum οίκ. ASTERACEAE
Γενικές πληροφορίες: Εκχύλιση του φυτού με αλκοόλη ή με πετρελαικό αιθέρα.
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Attagenus piceus

Βλαστοί, φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Oncopeltus fasciatus

Βλαστοί, φύλλα

 

Εντομοστατικό

3.

Κουνούπια

Βλαστοί, φύλλα

 

Εντομοστατικό

Δραστικά συστατικά: Στο φυτό ανιχνεύονται αλκαλοειδή

 

Ονομα φυτού: Xanthium strumarium οίκ. ASTERACEAE
Γενικές πληροφορίες: Ξήρανση των φυτικών ιστών και παραγωγή υδατικού εκχυλίσματος
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Tylenchulus semipenetrans

Καρποί

 

Νηματωδοστατικό

2.

Ustilago hordei

Φύλλα

 

Μυκοστατικό

3.

Ustilago tritici

Φύλλα

 

Μυκοστατικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους καρπούς του φυτού

 

Τι υποδηλώνει

Η παρουσία αυτού του αγριόχορτου δηλώνει ότι υπάρχει στο έδαφος άφθονη ποσότητα διαθέσιμου (αφομοιώσιμου) φωσφόρου, και ότι το PH βρίσκεται σε αποδεκτό επίπεδο. Τα υψηλά ποσοστά του φωσφόρου, δεσμεύουν τον ψευδάργυρο, πράγμα που επιδρά στις ορμονικές διαδικασίες του αγριόχορτου.

Εξαπλώνεται σε εδάφη που είναι διαθέσιμα υψηλά επίπεδα φωσφόρου και ένα λογικό και σωστό επίπεδο PH.

Μόνο όταν το PH είναι ρυθμισμένο σωστά μπορεί να απελευθερωθεί σημαντική ποσότητα φωσφόρου. Από την άλλη πλευρά, ο υψηλός φώσφορος, δεσμεύει (ανταγωνίζεται) τον ψευδάργυρο. Σε αυτή την κατάσταση, το αγριόχορτο βλαστάνει.

 

 

1.14 Urtica dioica, U. urens, (Τσουκνίδα), οίκ. Urticaceae

Χαρακτηριστικά

Σε απεριποίητα διαρκή βοσκοτόπια σπάνια σε λιβάδια, συχνά σε χώρους απόθεσης απορριμάτων, σε φράχτες και δάση.

Συναντάται στις καλλιέργειες λαχανικών και είναι συχνά ενοχλητικό σε καλλιέργειες σιτηρών.

 

Χρήσεις

Η τσουκνίδα κάνει τα γειτονικά φυτά πιο ανθεκτικά σε προσβολές εντόμων. Επίσης βοηθά τα φυτά να αντιστέκονται σε προσβολές από σαλιγκάρια-γυμνοσάλιαγκες, κατά τη διάρκεια υγρού καιρού, ενδυναμώνει τη βλάστηση της μέντας και των τοματών, ενώ δίνει περισσότερο άρωμα στα αρωματικά φυτά όπως η βαλεριάνα, μαντζουράνα, μέντα. Η τσουκνίδα επίσης καθυστερεί τις ζυμώσεις, και έτσι δίνει τη δυνατότητα στα φρούτα να διατηρούνται περισσότερο. Φρούτα που συσκευάζονται σε βιομάζα τσουκνίδας, ωριμάζουν ταχύτερα. Επίσης η τσουκνίδα είναι χρήσιμη κατά τη διαδίκασια της ζύμωσης του κομπόστ ή της κοπριάς. Καλύτερα αποτελέσματα, με λιγότερο κόπο, μπορούμε να έχομε όταν προσθέσουμε στο κομπόστ την τσουκνίδα με την κανονική της μορφή και πριν να δημιουργήσει σπόρους. Η τσουκνίδα περιέχει ανθρακικό οξύ και αμμωνία τα οποία αποτελούν παράγοντες στην ενεργοποίηση του κομπόστ. Αν υπάρχει διαθέσιμο μέρος αξίζει τον κόπο να φυτευτεί εκεί τσουκνίδα και να χρησιμοποιηθεί για διάφορες χρήσεις στα φύλλα της τσουκνίδας υπάρχουν σταγονίδια φορμικού οξέος το οποίο ερεθίζει το δέρμα όταν έρθουν σε επαφή.

Η τσουκνίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο κομπόστ, αφού επιταχύνει και βοηθά τη ζύμωση ενώ περιέχει και σίδηρο.

Ενδείκνυται η παρουσία της τσουκνίδας σε καλλιέργειες οπωροφόρων δένδρων. Το λάδι που περιέχει η μέντα αυξάνεται όταν συγκαλλιεργείται με τσουκνίδα.

Η τσουκνίδα ανήκει στην κατηγορία των αγριόχορτων που αρέσκονται σε καλλιεργημένες περιοχές.

Ονομα φυτού: Urtica dioica, Τσουκνίδα, οίκ. URTICACEAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Locusta migratoria

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό, Απωθητικό

 

Τι υποδηλώνει

Αγαπά το άζωτο, και έτσι συναντάται σε πολύ καλής κατάστασης καλλιεργούμενα εδάφη.

 

 

1.15 Taraxacum officinale (Αγριοράδικο) Οικ. Asteraceae

Χαρακτηριστικά

Είναι πολυετές φυτό, πολύ δυναμικό, ενώ δεν ανταγωνίζεται τα γύρω καλλιεργούμενα φυτά λόγω του ότι το πολύ βαθύ ριζικό του σύστημα φθάνει σε βάθος έως και 1 μέτρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πικραλίδα εκλύει αιθυλένιο, το οποίο επηρεάζει το ύψος και την βλάστηση των γειτονικών φυτών, και προκαλεί πρώιμη ωρίμανση των γύρω ανθέων και φρούτων.

 

Τι υποδηλώνει

Προτιμάει βαθειά και ισορροπημένα εδάφη. Αν δείτε αγριοράδικο στο χωράφι σας να είστε σίγουροι ότι έχετε μικρή έως καθόλου διαθεσιμότητα ασβεστίου από τα κολλοειδή του εδάφους. Σε κάθε περίπτωση, το ασβέστιο είναι σε έλλειψη ή είναι μη αφομοιώσιμο. Το αγριοράδικο είναι η προσπάθεια της φύσης να εμπλουτίσει το έδαφος σε ασβέστιο. Το φυτό αυτό στέλνει τις ρίζες του περίπου 1 μέτρο βαθιά στη γη μεταφέροντας ασβέστιο και άλλα στοιχεία στην επιφάνεια. Οι γεωσκώληκες λατρεύουν το έδαφος γύρω από το αγριοράδικο. Εκμεταλλεύονται τις ρίζες των νεκρών φυτών για να διευκολύνουν τη διάνοιξη των στοών τους, ενώ οι σηπώμενες ρίζες είναι μία καλή πηγή κολλοειδών για τη διατροφή τους. Η παρουσία του αγριοράδικου μας δείχνει ότι τα υπολείμματα της οργανικής ουσίας στο έδαφος είναι μουχλιασμένα, και εμποδίζουν τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Επίσης αποτελεί και σύμπτωμα υπερβόσκησης. Επίσης δηλώνει την ύπαρξη ιζηματογενών αποθέσεων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και πιθανή δημιουργία κρούστας την οποία όμως μπορεί να διαπεράσει με το ριζικό του σύστημα.

 

Χρήσεις

Το αγριοράδικο απορροφά από το έδαφος την διπλάσια ή και τριπλάσια ποσότητα σιδήρου σε σχέση με άλλα φυτά. Άρα η προσθήκη του στο κομπόστ είναι πολύτιμη. Είναι ευνοική η συγκαλλιέργεια του με τη αλφάλφα (Medicago sativa).

 

Διάφορες χρήσεις του αγριοράδικου φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Taraxacum officinale Πικραλίδα ή Αγριοράδικο οίκ. ASTERACEAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Cassida nebulosa

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Leptinotarsa decemlineata

;

 

Απωθητικό

3.

Locusta migratoria

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό-Απωθητικό

4.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

 

 

 

 

 

1.16 Tribulus terrestris (Τριβόλι), οίκ. Zygophylaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εισβάλλει σε καλλιεργούμενες εκτάσεις αλλά οι περιοχές εναπόθεσης υπολλειμάτων είναι το σύνηθες ενδιαίτημα.

 

Χρήσεις

Το τριβόλι αποτελεί φυτό παγίδα για τα κολεόπτερα της οικογένειας Meloidae, τα οποία προσβάλλουν το αγριόχορτο και εγκαταλείπουν τα φυτά της καλλιέργειας. Άλλες χρήσεις του τριβόλου φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί :

Ονομα φυτού: Tribulus terrestris Τριβόλι, οίκ. ZYGOPHYLLACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή εκχυλίσματος και ψεκασμός
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Dysdercus cingulatus

Άνθη

 

Εντομοκτόνο επαφής

2.

Spodoptera litura    

Εντομοκτόνο-Αντιορεκτικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους βλαστούς, τα φύλλα και τα άνθη

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Σαν καλλιέργεια κάλυψης παρέχει προστασία από τη διάβρωση. Επίσης αναφέρονται εντομοκτόνες ιδιότητες του φυτού.

 

 

Τι υποδηλώνει.

Το χαμηλό επίπεδο ασβεστίου και το πολύ χαμηλό επίπεδο φωσφόρου είναι το σημείο αναφοράς για την ύπαρξη αλλά και τον έλεγχο του αγριόχορτου. Αντίθετα τα επίπεδα καλίου, μαγνησίου και μαγγανίου είναι υψηλά όπου φυτρώνει το τριβόλι. Το ίδιο ισχύει και για το σελήνιο, το χλώριο και το θείο, ακόμη και αν η αποστράγγιση και η αποδόμηση των υπολειμμάτων της αποσύνθεσης είναι καλές εώς άριστες.

 

 

1.17 Cuscuta sp. (Κουσκούτα), οίκ. Cuscutaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Ξεκινά σαν ανεξάρτητο φυτό αλλά γρήγορα εγκαθιδρύεται μια παρασιτική σχέση με τον ξενιστή οπότε η κουσκούτα χάνει όλη τη χλωροφύλλη της. Είναι μοναδική στο ότι τα φύλλα της δεν έχουν καθόλου χλωροφύλλη.

Είναι ένα παράσιτο που αναπτύσσεται σε φυτά που έχουν εκφυλισθεί. Ανταποκρίνεται καλύτερα σε τροποποιήσεις του PH, που οφείλονται στο ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο και κάλιο σε ισορροπία.

 

Χρήσεις

Ο τρόπος χρήσεις του φυτού φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ονομα φυτού: Cuscuta americana, Κουσκούτα, οίκ. CUSCUTACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή υδατικού εκχυλίσματος και ψεκασμός της καλλιέργειας
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Attagenus piceus

Βλαστοί-Άνθη

 

Αντιορεκτικό

2.

Blattella germanica

Βλαστοί-Άνθη

 

Εντομοκτόνο

Αλλοι τρόποι χρήςης του φυτού: Πρόκειται για δηλητηριώδες αγριόχορτο

 

Ονομα φυτού: Cuscuta reflexa, Κουσκούτα οίκ. CUSCUTACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή υδατικού εκχυλίσματος,
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Meloidogyne incognita

Άνθη

 

Νηματωδοστατικό

2.

Ιός μωσαικού του καπνού (TMV)

Βλαστοί

 

Αντί-ιώσεων

3.

Tobacco ring spot virus

Βλαστοί

 

Αντι-ιώσεων

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται Αλκαλοειδή στους βλαστούς, φύλλα, άνθη, καρπούς

 

 

 

1.18 Agrostema githago, (Αγρόστεμα), οίκ. Caryophyllaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες χειμερινού σιταριού και σίκαλης. Όταν χρησιμοποιείται μαζί με το σιτάρι για την παρασκευή ψωμιού, το ψωμί αποκτά άσχημη γεύση.

 

Τι υποδηλώνει

Φυτρώνει σε εδάφη που έχουν υψηλή συγκέντρωση σε άλατα, όταν αυτό συνδυάζεται με υψηλό PH οφειλόμενο στην υψηλή περιεκτικότητα μαγνησίου, καλίου και του νατρίου. Τα επίπεδα των φωσφορικών αλάτων τείνουν να είναι χαμηλά. Ο σίδηρος, ο χαλκός, ο ψευδάργυρος, το χλώριο και το σελίνιο φθάνουν σε υψηλά επίπεδα. Πολλά εδάφη με υψηλό PH απαιτούν χορήγηση ασβεστίου, πράγμα που υποδηλώνει και η παρουσία του συγκεκριμένου αγριόχορτου.

Ονομα φυτού: Agrostemma githago Αγρόςτεμα, οίκ. CARYOPHYLLACEAE
Γενικές πληροφορίες: εκχύλισμα αιθανόλης
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Τρωκτικά

Όλο το φυτό

 

Απωθητικό

2.

Ιός μωσαικού το καπνού (TMV)

tissue culture

 

Αντιβιωτικό

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Πρόκειται για δηλητηριώδες αγριόχορτο

 

 

1.19 Rumex crispus, Λάπαθο

 

Χαρακτηριστικά

Πολυετές αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους και εμφανίζεται οπουδήποτε σε ακαλλιέργητες περιοχές. Το συγγενικό του είδος Rumex altissimus εισβάλλει και σε καλλιεργούμενες περιοχές και δημιουργεί ζημιές σε βοσκότοπους και σε καλλιέργειες ψυχανθών ιδιαίτερα σε τριφύλλι που έχει αφεθεί στο χωράφι για 2 ή περισσότερα χρόνια.

 

Τι υποδηλώνει

 

Αγαπά το ασβέστιο, άζωτο και τη θερμότητα. Αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε βαριά πηλώδη μέχρι αργιλώδη εδάφη.

Ευνοείται σε όξινα εδάφη, σε υγρή περίοδο με χαμηλή ή φτωχή στράγγιση και ανεπαρκή αερισμό. Τότε το αγριόχορτο δραστηριοποιείται και βλαστάνει.

Εδάφη που εμφανίζεται το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα σεληνίου, μαγνησίου και φωσφόρου καθώς επίσης και άφθονο χλώριο, βόριο, ψευδάργυρο, χαλκό, θείο, σίδηρο και μαγγάνιο, αλλά και σε βαρέα άλατα. Είναι όμως φτωχά σε ασβέστιο. Έτσι έχομε αλληλεπιδράσεις των στοιχείων στο έδαφος.

Το αγριόχορτο αυτό παρουσιάζεται σε ποικιλία εδαφών, αλλά η ύπαρξη του σχετίζεται με τον άνθρακα.

Η εμφάνιση του αγριόχορτου υποδηλώνει την ύπαρξη αδιαπέρατου στρώματος εδάφους. Επίσης συναντάται σε εδάφη με υπερβολική υγρασία, που οφείλεται είτε στην κακή αποστράγγιση λόγω του αδιαπέρατου στρώματος, είτε όταν η άνοιξη είναι πολύ υγρή. Σε τέτοια εδάφη η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας γίνεται λάθος (από ακατάλληλους μικροοργανισμούς).

Οι ρίζες του αγριόχορτου χρησιμοποιούνται ως κόκκινη μπογιά για το μαλλί αλλά και για την παρασκευή οδοντόπαστας.

 

 

1.20 Marticaria chamomilla, Χαμομήλι, οίκ. Compositae

Χαρακτηριστικά

Συναντάται κατά ομάδες σε κενά χειμερινών σιτηρών επίσης σε καλοκαιρινά σιτηρά, σε κονδυλόριζα και τριφύλλι καθώς επίσης και στις άκρες δρόμων.

 

 

 

 

 

Τι υποδηλώνει

 

Κυρίως συναντάται σε πλούσια σε συστατικά, όμως φτωχά σε ασβέστιο (εώς καθόλου ασβέστιο), φρέσκα αργιλλώδη ή αμμώδη κοκκινοχώματα.

Η ύπαρξη αυτού του αγριόχορτου υποδηλώνει ότι στο έδαφος έχει δημιουργηθεί κρούστα και ότι σκληραίνει.

Το χαμομήλι είναι ένας διατρητής επιφανειακής κρούστας, και η παρουσία του ευνοεί την ανάπτυξη του σιταριού. Αυτό συμβαίνει, μόνο όταν το χαμομήλι είναι σε χαμηλούς πληθυσμούς (μέχρι 1%). Εάν παρατηρηθεί μεγαλύτερος πληθυσμός του αγριόχορτου, τότε ανταγωνίζεται την καλλιέργεια και θα επικρατήσει. Το γεγονός ότι εμφανίσθηκε το χαμομήλι σε μεγάλους πληθυσμούς αποτελεί δείγμα ύπαρξης εδαφικού αδιαπέρατου στρώματος εδάφους ή κρούστας, πράγμα που εμποδίζει τα καλλιεργούμενα φυτά να αναπτυχθούν, όχι όμως και το χαμομήλι. Έτσι εξηγείται η ανάπτυξη μεγάλου πληθυσμού και η επικράτηση του χαμομηλιού, έναντι της καλλιέργειας.

Το χαμομήλι μας δείχνει ότι δεν έγινε επαρκής καλλιέργεια του εδάφους, ότι το έδαφος οργώθηκε ενώ ήταν πολύ υγρό, ή ότι έγινε μονόπλευρη χρήση όξινων λιπασμάτων. Η έξαρση της βλάστησης του χαμομηλιού, είναι μια φιλική και ήπια προειδοποίηση ότι πρέπει να διορθωθεί το πρόγραμμα αμειψισποράς.

Εάν δεν διορθωθεί αυτή η κατάσταση, τότε θα ευνοηθούν πιο ενοχλητικά και επιζήμια φυτά όπως το Brassica kaber.

 

Χρήσεις

Το χαμομήλι όταν διατηρείται σε χαμηλούς πληθυσμούς, διεγείρει την ανάπτυξη των μικρών σιτηρών. Όταν όμως αυξηθεί ο πληθυσμός του γίνεται ένα ενοχλητικό αγριόχορτο.

Η παρουσία του χαμομηλιού (ένα φυτό ανά 100πόδια) είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε καλλιέργεια λάχανου ή κρεμμυδιών, αφού βοηθά την ανάπτυξη τους αλλά βελτιώνει και τη γεύση τους. Περιέχει την ουσία χαμαζουλίνη και έχει αντιαλλεργικές ιδιότητες όταν χρησιμοποιείται με τη μορφή τσαγιού. Εκτός από τη γνωστή του χρήση από τον άνθρωπο, τα άνθη του μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη στρώμνη των αγροτικών ζώων και δίπλα σε σκύλους, αφού διώχνουν τους ψύλους και φρεσκάρουν το μέρος. Το κρύο εκχύλισμα του χαμομηλιού χρησιμοποιείται στη φυτοπροστασία. Επίσης είναι εξαιρετικό για την διατήρηση του χρώματος στα ξανθά μαλλιά. Τέλος, περιέχει μια ορμόνη που βοηθά την ωρίμανση της μαγιάς. Η παρουσία του σε καλλιέργεια μέντας, αλλά σε πολύ μικρό ποσοστό, αυξάνει την περιεκτικότητα της σε λάδι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το χαμομήλι είναι πολύ πλούσιο σε κάλιο και ασβέστιο και ενδύκνειται η συμμετοχή του στο κομπόστ.

 

 

1.21 Plantago sp., (Πεντάνευρο), οίκ. Plantaginaceae

Χαρακτηριστικά

Σε λιβάδια και βοσκότοπους το πεντάνευρο είναι αρκετά διαδεδομένο ενώ σε αγρούς (τριφύλλι) πολύ σπάνια. Συχνότερα συναντάται σε ρέματα και στις άκρες των δρόμων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο ένα φυτό παράγει παραπάνω από 3000 σπόρους. Το αγριόχορτο εμφανίζεται συνήθως με το κόκκινο τριφύλλι, γιατί οι σπόροι του μολύνουν τους σπόρους του τριφυλλιού.

 

Χρήσεις

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του αγριόχορτου είναι ότι συσσωρεύει στο σώμα του θρεπτικά στοιχεία, τα οποία επιστρέφονται στο έδαφος όταν το φυτό πεθάνει. Επίσης είναι πλούσιο σε αλκαλικά ιόντα όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Στη συνέχεια αναφέρονται οι χρήσεις των δυο πιο σπουδαίων είδων.

Ονομα φυτού: Plantago lanceolata, Πεντάνευρο, οίκ. PLANTAGINACEAE
Γενικές πληροφορίες:
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

3.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

4.

Pieris Brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους βλαστούς, τα φύλλα, και τους καρπούς

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Πρόκειται για δηλητηριώδες αγριόχορτο

 

Ονομα φυτού: Plantago major, Πεντάνευρο, οίκ. PLANTAGINACEAE
Γενικές πληροφορίες:
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Cassida nebulosa

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Leptinotarsa decemlineata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

3.

Locusta migratoria

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό, Απωθητικό

4.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

5.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

6.

Tanymecus dilaticollis

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Τα φύλλα του φυτού έχουν αντιβιωτικές ιδιότητες

 

Τι υποδηλώνει

Προτιμά φρέσκα μέχρι στεγνά (ξηρά) πηλώδη και αμμώδη εδάφη. Οι προτιμήσεις λίπανσης του Plantago lanceolata δεν είναι μεγάλες όπως το Plantago major το οποίο έχει μεγάλες ανάγκες σε λίπανση.

Τα αγριόχορτα αυτά εμφανίζονται σε καλλιεργούμενες περιοχές, και ανήκουν στην κατηγορία φυτών που ακολουθούν τα βήματα του ανθρώπου στις καλλιέργειες και έχουν αναπτύξει προσαρμογές που έχουν και τα καλλιεργούμενα φυτά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αγριόχορτο αυτό ευδοκιμεί καλύτερα σε όξινα εδάφη.

 

 

 

 

 

1.22 Ipomoea purpurea, (Πρωινή χαρά), οίκ. Convolvulaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους σε περιοχές φτωχές σε οργανική ουσία και χαμηλή αποσύνθεση.

Το αγριόχορτο εμφανίζεται σε συστάδες δένδρων και θάμνων ή σε κήπους, που σε κάθε περίπτωση είναι παραμελημένοι.

 

Χρήσεις

Η παρουσία του αγριόχορτου σε καλλιέργεια αραβόσιτου είναι ευνοική αλλά πρέπει να αφαιρείται πριν δημιουργήσει σπόρο, γιατί τότε θα αποτελέσει πρόβλημα για πολλά χρόνια.

Ονομα φυτού: Ipomoea purpurea ΠΡΩΙΝΗ ΧΑΡΑ οίκ. CONVOLVULACEAE
Γενικές πληροφορίες: Εκχύλιση του φυτού σε νερό, αιθανόλη, κηροζίνη
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Aphids

Φύλλα

 

Εντομοκτόνο

2.

Προνύμφες, κάμπιες

Φύλλα

 

Εντομοκτόνο

3.

Μικροκολεόπτερα

Φύλλα

 

Εντομοκτόνο

4.

Locusta migratoria

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

5.

Τρωκτικά

Όλο το φυτό

 

Τρωκτικοκτόνο

6.

Αναριχώμενα έντομα

Φύλλα

 

Εντομοκτόνο

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους σπόρους του φυτού

 

Τι υποδηλώνει

Τα επίπεδα του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλά όπου εμφανίζεται η πρωινή χαρά. Επίσης χαμηλό είναι και το επίπεδο του φωσφόρου ενώ αντίθετα τα επίπεδα του καλίου είναι υπερβολικά υψηλά. Ένα σύνολο συμπλόκων των θρεπτικών στοιχείων υψηλό μαγνήσιο, σίδηρος, θείο, χαλκός, ψευδάργυρος, βόριο και σελήνιο καθορίζει την εμφάνιση αυτού του περιπλανώμενου φυτού.

 

 

1.23 Cirsium arvense, (Κίρσιο), οίκ. Asteraceae

Χαρακτηριστικά

Ενοχλητικό αγριόχορτο που με την έντονη απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο παράσιτο σε σιτηρά και σε λιβάδια. Εξαπλώνεται σε άκρες δρόμων, σε κενά δασών και σε όχθες.

Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με ριζώματα και σπόρους. Δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες ενώ φτάνει σε ύψος 2,5 m. Ο έλεγχος του αγριόχορτου είναι ο ίδιος με τον έλεγχο του. Συχνά συγχέεται με το κοινό γαιδουράγκαθο. Το αγριόχορτο αυτό ανταποκρίνεται στο μαγνήσιο.

 

Τι υποδηλώνει

Συναντάται σε ποικιλία εδαφών, ειδικά σε εδάφη όπου αρχίζει η σκλήρυνση τους μετά το όργωμα, ενώ αγαπά το άζωτο.

Στο αγριόχορτο αρέσει η χαμηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο,και πολύ χαμηλή σε μαγνήσιο. Αντίθετα ο σίδηρος είναι πολύ υψηλός. Επίσης η εμφάνιση του είναι χαρακτηριστικό της χαμηλής αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας και της παρουσίας αναερόβιων βακτηρίων.

Εμφανίζεται σε μεγάλη ποικιλία εδαφών. Ευνοείται σε εδάφη με χαμηλά επίπεδα σιδήρου, χαμηλό ασβέστιο, και φτωχή δομή της οργανικής ουσίας του εδάφους. Όταν το ασβέστιο δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει την αποδέσμευση των στοιχείων, και το PH δεν είναι ρυθμισμένο σωστά, έχουμε υπερβολική αποδέσμευση ορισμένων μετάλλων. Η παρουσία του επίσης δηλώνει χαμηλό επίπεδο φωσφόρου, είτε λόγω τροφοπενίας, είτε επειδή ο φώσφορος είναι δεσμευμένος. Τα δύο παραπάνω οφείλονται στην ανεπάρκεια οργανικής ουσίας.

 

Χρήσεις

Οι χρήσεις του φυτού φαίνονται αναλυτικά στον παρακάτω πίνακα:

Ονομα φυτού: Cirsium arvense, Κίρσιο, οίκ. ASTERACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή υδατικού εκχυλίσματος ή εκχυλίσματος από αλκοόλη
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Cassida nebulosa

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

2.

Hordeum distichon

Υπόγειο μέρος,

Φύλλα

 

Αλληλοπαθητικό

3.

Lolium perenne

Υπόγειοι μέροσ,

Φύλλα

 

Αλληλοπαθητικό

4.

Νηματώδεις    

Νηματωδοστατικό

5.

Phytodecta fornicata

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

6.

Pieris brassicae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

7.

Trifolium subterraneum

Υπόγειο μέρος,

Φύλλα

 

Αλληλοπαθητικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύονται αλκαλοειδή στους βλαστούς και στα φύλλα

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Οι βλαστοί τα φύλλα και τα άνθη έχουν αλληλοπαθητική δράση

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.24 Capsella brusta-pastoris, οίκ. Brassicaceae

Χαρακτηριστικά

Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και προσαρμόζεται σε μεγάλη ποικιλία συνθηκών (ενδιαιτήματα). Εμφανίζεται πολύ συχνά σε άγονους βοσκότοπους κατά την περίοδο της ξηρασίας.

Είναι πολύ πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία. Κατά την ανάπτυξη του είναι απαιτητικό φυτό αφού απορροφά πολλά θρεπτικά στοιχεία, τα οποία όμως επιστρέφονται στο έδαφος, μετά τον θάνατο του αγριόχορτου και μάλιστα σε οργανική μορφή.

Παρουσιάζεται σε καλλιεργήσιμη γη κυρίως σε κονδυλόριζα, σιτηρά (καλοκαιρινά και χειμερινά) σε κήπους, στις άκρες δρόμων και σε απορρίματα. Έχει μηδαμινές προτιμήσεις ενώ αναπτύσσεται σε κάθε τύπο εδάφους αρκεί όμως να μην είναι συμπαγή και με αδιαπέρατο στρώμα.

 

Χρήσεις

Αποτελεί καλή βοσκή για τα πρόβατα.

Ονομα φυτού: Capsella bursa-pastoris οίκ. BRASSICACEAE
Γενικές πληροφορίες: Παρασκευή υδατικού εκχυλίσματος
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Κουνούπια

Σπόροι

 

Κολλώδη παγίδα

2.

Αρουραίους

Φύλλα

 

Στειρωτικό

3.

Popillia japonica

Όλο το φυτό

 

Απωθητικό

Δραστικά συστατικά: Ανιχνεύεται το αλκαλοειδές τυραμίνη

Αλλοι τρόποι χρήσης του φυτού: Τα φύλλα του αγριοχόρτου έχουν αλληλοπαθητική δράση

 

 

 

1.25 Stellaria media, (Στελλάρια) οίκ. Caryophyllaceae

Χαρακτηριστικά

Είναι ετήσιο ή ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο.. Σε ψυχρές περιοχές επιβιώνει και το καλοκαίρι ενώ συμπεριφέρεται σαν μικρής διάρκειας ζωής πολυετές. Το αγριόχορτο είναι θυσανωτό, παρουσιάζει ελαφρό αδέλφωμα. Πολλαπλασιάζεται με σπόρους και με κάθε μορφής ριζωμάτων και έρποντων βλαστών. Όταν εγκατασταθεί το αγριόχορτο, καλύπτει το έδαφος δημιουργώντας τάπητα, με αποτέλεσμα να δυσχερένει την κυκλοφορία του αέρα και του νερού στο έδαφος, αλλά και την έκθεση του στο φως του ήλιου.

 

Τι υποδηλώνει

Η στελλάρια βλαστάνει εκεί όπου υπάρχει μια αξιόλογη ποσότητα ενεργού οργανικής ουσίας, κυρίως στην επιφάνεια του εδάφους, ή λιγότερο, σε βαθύτερα στρώματα. Η παρουσία του υποδηλώνει ότι έχει συσσωρευτεί υπερβολική οργανική ουσία, από γρασίδι που δεν έχει αποσυντεθεί, ή ότι έχει συσσωρευτεί αξιόλογη ποσότητα τύρφης και κοπριάς. Από την οργανική ουσία απελευθερώνονται στο έδαφος οξέα και αποδεσμεύονται υπερβολικές ποσότητες θρεπτικών στοιχείων, τα οποία δημιουργούν τοξικότητα, (καίνε), το γρασίδι ή τα λαχανικά. Αυτή η κατάσταση αποτελεί πρόσκληση για τη στελλάρια, η οποία εγκαθίσταται σε τέτοια εδάφη. Μερικές φορές, η οργανική ουσία έχει μπει στη διαδικασία της αποσύνθεσης, μετά ξεραίνεται, ξαναβρέχεται, και ξαναξεραίνεται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την λοξοδρόμηση της διαδικασίας της αποσύνθεσης, και σε τέτοιες περιπτώσεις η στελάρια εξαφανίζεται με την προυπόθεση ότι το pH είναι σωστά ρυθμισμένο, δηλαδή ούτε πολύ υψηλό, ούτε πολύ χαμηλό. Το crabgrass, απεικονίζει εδάφη στα οποία έχει δημιουργηθεί κρούστα, και είναι συμπιεσμένα. Τα οξέα από την ατελώς αποσυντηθέμενη οργανική ουσία προκαλούν την αποδέσμευση υπερβολικών ποσοτήτων θρεπτικών στοιχείων. Στο έδαφος δεν υπάρχει τόσο κολοειδές υλικό, που να τα κρατήσει, με αποτέλεσμα τα στοιχεία αυτά να διαλυθούν στο εδαφικό νερό και να εκπλυθούν.

Ονομα φυτού: Stellaria media, Στελλάρια, οίκ. CARYOPHYLLACEAE
 

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

ΜΕΡΟΣ ΦΥΤΟΥ

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

1.

Athalia rosae

Φύλλα

 

Αντιορεκτικό

 

 

 

ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Στην συμβατική γεωργία τα αγριόχορτα (τα ονομαζόμενα ζιζάνια) θεωρούνται σαν επιζήμια φυτά και οι παραγωγοί έχουν σαν κύριο στόχο την καταστροφή τους με οποιοδήποτε τρόπο (συνήθως χημικό).

Σήμερα μετά από αρκετά πειράματα διαπιστώθηκε ότι τα αγριόχορτα δεν είναι πάντοτε επιζήμια αντιθέτως μάλιστα έχουν θετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη και αναζωογόνηση των φυτών τόσο αυτούσια (σαν δείκτες για την ποιότητα του εδάφους),όσο και σαν εκχυλίσματα (για την φυτοπροστασία τους).

Τα αποτελέσματα που πήραμε από τις εργασίες των Peterson and Jense από το Πανεπιστήμιο του Lund της Σουηδίας ήταν καταπληκτικά. Τα νούμερα των αποτελεσμάτων σχεδόν σε όλα τα πειράματα των φυτών ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικά και πολλές φόρες η αύξηση των φυτών που είχαν δεκτή το διάλυμα τσουκνίδας ήταν θεαματική σε σύγκριση πάντα με φυτά που είχαν δεκτή ανόργανα στοιχεία.

Από τα αποτελέσματα της χρήσης των εκχυλισμάτων τσουκνίδας καθώς και από αποτελέσματα που έχουμε από την χρήση εκχυλισμάτων άλλων αγριόχορτων μπορούμε να πούμε ότι τα αγριόχορτα δεν είναι πλέον τα επιζήμια φυτά που με έχθρα προσπαθούμε να καταπολεμήσουμε αλλά ένας σύμμαχος του αγρότη σε πολλές περιπτώσεις, όπως για την παραγωγή εκχυλισμάτων, για την φυτοπροστασία και αναζωογόνηση των φυτών του αλλά και σαν δείκτες για την ποιότητα του εδάφους του πράγμα πολύ σημαντικό για την επιλογή της καλλιέργειας που θα ακολουθήσει αλλά και για τους μετέπειτα χειρισμούς για την εξυγίανση του χωραφιού του. Τέλος κλείνοντας αυτήν την παράγραφο θα ήθελα να επισημάνω ότι τα αγριόχορτα είναι περισσότερο φίλος παρά εχθρός των παραγωγών όχι μόνο για τους λόγους που προαναφέραμε αλλά και για πολλούς άλλους (χλωρή λίπανση, μείωση διάβρωσης του γόνιμου επιφανειακού στρώματος του εδάφους, φιλοξενούν πολλά ωφέλιμα έντομα, κ.α.)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

Η. Γ ΕΛΕΥΘΕΡΟΧΩΡΙΝΟΣ ‘’ ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ‘’, Αθήνα 1996

 

ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΑΝΑΓΟΣ ‘’ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΧΩΡΙΣ ΧΗΜΙΚΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ’’. Αθήνα 1997

 

ΜΑΡΙΟΣ Γ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ / ΓΕΩΠΟΝΟΣ – ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ‘’ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ. Γεωργική Τεχνολογία (Αφιέρωμα Βιολογική Γεωργία) τεύχος 1997.

Peterson, Rolf and Jense, Paul, 1985. ‘’Effects of Nettle Water on Growth and Mineral Nutrition of Plants: I. Composition and Properties of Nettle Water ‘’.Biological Agriculture and Horticulture, 1985, Vol 2, No. 4 pp. 303-314.A B Academic Publishers.

 

Peterson, Rolf and Jense, Paul, 1986. ‘’ Effects of Nettle Water on Growth and Mineral Nutrition of Plants: II. Pot – and Water – Culture Experiments ‘’.Biological Agriculture and Horticulture, 1986, Vol 4, pp. 7-18. A B Academic Publishers.

 

Altieri Miguel A., Liebman Matt., 1988. ‘’Weed Management in Agroecosystems: Ecological Approaches. CRC Press, Inc. Boca Raton, Florida, 354 pp. ISBN 0-8493-6816-2.

 

Anderson, Arden B., 1989. ‘’Life & Energy in Agriculture’’. Acres USA, Kansas City, MO 64133. Διατίθεται από τον εκδοτικό οίκο Acres USA, ιστοσελίδα : www.acresusa.com

Beedy, John., 1997. ‘’Test your soil with plants ‘’. Ecology Action Self –Teaching Mini Series Booklet #29. April 1997. Διατίθεται από τον εκδοτικό οίκο Αcres USA, ιστοσελίδα : www.acresusa.com

Clements, Frederic., 1920. ‘’ Plants Indicators: The Relation of Plant Communities to Process and Practice ‘’. Carnegie Publication # 290. Stanford, CA: Carnegie Institute of Washington, 388 pp. (Διατίθεται από: Aida Wells, Carnegie Institute of Washington, Department of Plant Biology, 290 Panama St,,Stanford, CA 94305 for $80.00.)

Cocannouer, Joseph A., 1950. ‘’ WEEDS, Guardians of the Soil ‘’.The Devin-Adair Company, Old Greenwich, Connecticut, USA.

 

Dale, Hugh M., 1966. ‘’Weed Complexes on Abandoned Pastures as Indicators of Site Characteristics.’’ Canadian Journal of Botany 44 (1966), pp, 11-17.

 

Dale, Hugh M., Harrison, P. J.; and Thomson, G. W., 1965. ‘’Weeds as Indicators of Physical Site Characteristics in Abandoned Pastures.’’ Canadian Journal of Botany 43 (1965), pp. 1319-1327.

 

Griffith-Jones, Joy., 1976. ‘’ The Value of Weeds ‘’. Stowmarket, Suffolk, UK: Soil Association, 21 pp.

 

Hill, Stuart B., Ramsay, Jennifer., 1977. ‘’Weeds as Indicators of Soil Conditions ‘’. MacDonald Journal 38, no. 6 (June 1977), pp. 8-11

 

McCaman Jay L., 1994. ‘’Weeds and Why They Grow ‘’.116pp. Διατίθεται από τον εκδοτικό οίκο Αcres USA, ιστοσελίδα : www.acresusa.com

Pfeiffer, Ehrenfried E., 1970. ‘’Weeds and What They Tell ‘’.Stroudsburg, PA: Biodynamic Farming & Gardening Assn., 96 pp.

 

Walters, Charles, and Fenzau, C. J., 1992. ‘’ An Acres U.S.A. Primer ‘’. Kansas City, Missouri: Acres U.S.A., pp. 295-349.

 

Walters, Charles Jr., 1991. ‘’Weeds: Control Without Poisons‘’. Kansas City, Missouri: Acres U.S.A., 320 pp.

 

Whitehurst, Ron., 1992. ‘’Reading Weeds: Plant Indicators in Field, Garden and Vacant Lot ‘’. Draft, April 20.(P.O.Box 60695, Palo Alto, CA94306) (Includes drawings).

 

Μπουγιούρης, Γ. Κων/νος Προσωπική επικοινωνία. Υπεύθυνος προγράμματος παραγωγής βιολογικών προϊόντων για την ξενοδοχειακή εταιρία GRECOTEL.